VİYANA (HJ) – Brüksel’de düzenlenen AB Liderler Zirvesi’nin ardından açıklama yapan Antonio Costa, alınan kararın Ukrayna’nın kısa vadeli mali sürdürülebilirliği açısından kritik olduğunu vurguladı. Costa, “Önümüzdeki iki yıl için Ukrayna’ya 90 milyar avro tutarında finansman sağlama kararını onayladık. AB bütçesi tarafından desteklenen bu kredi, Ukrayna’nın acil ihtiyaçlarını karşılayacak. Geri ödeme ise ancak Rusya’nın savaş tazminatı ödemesi halinde gündeme gelecek,” ifadelerini kullandı.
Yaptırımlar sürecek, siyasi destek geri çekilmeyecek
Zirvede, Rusya’ya yönelik yaptırımların uzatılması konusunda da mutabakata varıldı. Costa, Moskova’yı müzakere masasına zorlamanın tek yolunun Ukrayna’nın siyasi ve ekonomik olarak güçlü tutulması olduğunu belirterek, AB’nin desteğinin savaş süresince, barış döneminde ve yeniden yapılanma aşamasında kesintiye uğramayacağını dile getirdi.
Ortak borçlanmanın mali yükümlülüğüne Macaristan, Slovakya ve Çekya’nın katılmaması yönündeki soruya da değinen Costa, AB içinde Ukrayna meselesine dair farklı yaklaşımlar bulunduğunu kabul etti. “Önemli olan, bu görüş ayrılıklarına rağmen karar alabilme kapasitemizi korumamızdır,” değerlendirmesinde bulundu.
Von der Leyen: Finansman boşluğu kapatıldı
AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen ise zirvenin temel hedefinin Ukrayna’nın önümüzdeki iki yıldaki finansman açığını kapatmak olduğunu söyledi. Von der Leyen, Komisyon’un liderlere iki seçenek sunduğunu hatırlatarak, “Üye ülkeler, sermaye piyasalarından sağlanacak 90 milyar avroluk AB borçlanmasıyla Ukrayna’nın finanse edilmesi yönünde karar aldı. Bu süreçte Rus varlıkları dondurulmuş halde kalmaya devam edecek,” dedi.
AB Komisyonu, uzun süredir yaklaşık 210 milyar avro tutarındaki Rus varlıklarının Ukrayna’ya sağlanacak kredi için teminat olarak kullanılmasını tartışıyordu. Ancak hukuki ve siyasi riskler nedeniyle doğrudan kullanım yerine ortak borçlanma modeli tercih edildi.
MERCOSUR anlaşması askıya alındı
Zirvede ele alınan bir diğer başlık ise AB ile MERCOSUR arasında imzalanması planlanan serbest ticaret anlaşması oldu. Von der Leyen, bazı üye ülkelerle devam eden görüşmeler nedeniyle imzanın birkaç hafta ertelendiğini açıkladı.
AB ile Arjantin, Brezilya, Paraguay ve Uruguay’ı kapsayan anlaşma, özellikle Fransa ve İtalya başta olmak üzere bazı ülkeler ile Avrupa genelindeki çiftçi örgütlerinin tepkisini çekmişti.
Euroclear ve hukuki çekinceler
Belçika Başbakanı Bart De Wever, yaklaşık 185 milyar avroluk Rus varlığının Belçika merkezli Euroclear bünyesinde bulunduğunu hatırlatarak, bu varlıkların teminat olarak kullanılmasının ciddi hukuki riskler barındırdığına dikkat çekti. De Wever, risklerin paylaşılması ve açık bir yasal çerçeve oluşturulması gerektiğini vurguladı.
AB Komisyonu verilerine göre, mevcut destek mekanizmaları devreye alınmazsa Ukrayna’nın mali kaynaklarının gelecek yılın ilk çeyreğinde tükenmesi bekleniyor. Bu nedenle 90 milyar avroluk ortak borçlanma kararı, Brüksel tarafından “zamanla yarışılan bir adım” olarak değerlendiriliyor.
