VİYANA (HJ) – Avusturya’da emeklilik sisteminin finansmanında göç geçmişi olan çalışanların ağırlığı artıyor. Viyana İşçi Odası’nın (AK) paylaştığı araştırmaya göre, 2019 ile 2025 arasında göç geçmişi olan prim ödeyenlerin sayısı 365 bin artarken, göç geçmişi olmayanlarda 155 bin kişilik düşüş yaşandı.
Böylece toplam prim ödeyen sayısı söz konusu dönemde 210 bin arttı. AK, göç olmasaydı bu artışın gerçekleşmeyeceğini, aksine prim ödeyenlerin toplam sayısının azalacağını bildirdi.
AK Başkanı Renate Anderl, göç geçmişi olan çalışanların emeklilik sistemine yaptığı katkının kamuoyuna daha açık anlatılması gerektiğini söyledi. Göçmenlerin emeklilik sistemini zayıflattığı yönündeki söylemleri reddeden Anderl, “Bu, kesinlikle doğru olmayan bir efsane” dedi.
Anderl’e göre emeklilik sisteminin finansmanı açısından belirleyici olan, sisteme kimin ve ne kadar süreyle prim ödediği.
Emeklilik primlerinin yaklaşık dörtte birini ödüyorlar
AK Wien Sosyal Sigortalar Bölümü Başkanı Wolfgang Panhölzl, bugün Avusturya’daki emeklilik primlerinin yaklaşık dörtte birinin göç geçmişi olan kişiler tarafından ödendiğini belirtti. Bunun yıllık parasal karşılığının yaklaşık 11 ila 12 milyar avro olduğunu söyledi.
Panhölzl, göçmenlerin toplamda emeklilik sisteminden aldıklarından daha fazla ödeme yaptığını savundu. Bunun nedenleri arasında bu grubun daha genç olması ve önemli bir bölümünün henüz emekli olmaması bulunuyor. Ayrıca göçmenlerin emeklilik maaşlarının daha düşük olduğunu, daha kısa çalışma süreleri nedeniyle örneğin ağır işlerde çalışanlara yönelik emeklilik hakkından genellikle yararlanamadıklarını ve yaşam beklentilerinin daha düşük olduğunu ifade etti.
AK’ye göre, Avusturya vatandaşlığına sahip çalışanlar arasında emeklilik dalgası sürerken sisteme katılan 365 bin ilave çalışan emeklilik sisteminin istikrarına katkı sağladı.
İstihdamdaki büyümenin kaynağı göç
Dema Enstitüsü tarafından hazırlanan araştırmada Avusturya’daki çalışanların ve emeklilik sigortası kapsamındaki kişilerin yapısı incelendi ve 2035 yılına kadar projeksiyon yapıldı. Model, Avusturya İstatistik Kurumu’nun (Statistik Austria) son yedi yıllık mikro nüfus sayımı verilerine dayanıyor.
Araştırmanın yazarı ve Dema Enstitüsü Başkanı Günther Ogris, geçmiş analizlerde göçün emeklilik sistemi açısından taşıdığı önemin ciddi ölçüde küçümsendiğini söyledi. Ogris’e göre, göç geçmişi olan genç kuşakların sürekli olarak iş gücüne katılmaması durumunda sistemin mali temeli önemli ölçüde zayıflamış olacaktı.
Ogris, 2019'dan bu yana Avusturya'daki istihdam artışının tamamen göçten kaynaklandığını belirterek, emeklilik sistemi açısından asıl sorunun göç değil düşük doğum oranı olduğunu savundu. Göçü bu sorunun “çözümü” olarak nitelendiren Ogris, “Bu insanların çalışma hayatına girişini kolaylaştırmamız ve onları desteklememiz önemli” dedi.
Son 30 yıldaki göçün emeklilik sistemi açısından büyük bir kazanım olduğunu söyleyen Ogris, aynı durumun sağlık sistemi için de geçerli olduğunu ve göçün sistemlerin istikrarına önemli katkıda bulunduğunu ifade etti.
AK’den diploma denkliği ve Almanca kursu çağrısı
AK Başkanı Anderl, göç geçmişi olan kişilerin mevcut niteliklerinden daha fazla yararlanılması gerektiğini belirtti. Bunun için mesleki yeterliliklerin hızlı tanınmasının yanı sıra iyi bir çocuk bakım sistemine ve ülke genelinde çalışırken devam edilebilecek Almanca kurslarına ihtiyaç olduğunu söyledi.
Anderl, insanların sahip oldukları bilgi ve becerilerin düşük nitelikli, güvencesiz işlerde kullanılmasının önüne geçilmesini istedi. İş gücü göçünün “emeklilik sisteminin güvence altına alınmasının bir aracı” olarak görülmesi gerektiğini savundu.
Panhölzl ise emeklilik sisteminin uzun vadeli finansmanının güvence altında olduğunu, ancak bunun istihdam mekanizmasının işlemesine bağlı bulunduğunu belirtti. Yaşlı çalışanların yaşlarına uygun işlerde tutulması, istemeden yarı zamanlı çalışanların özellikle de kadınların çalışma potansiyelinin değerlendirilmesi ve işsizlerin mesleki niteliklerinin geliştirilmesi gerektiğini söyledi.
Bununla birlikte Panhölzl, istihdam hacmi ve emeklilik sisteminin finansmanı açısından “belirleyici kaldıraç” olarak göçü gösterdi.
“Tarihi bir kuşak değişimi”
AK, Avusturya emeklilik sisteminin “tarihi bir kuşak değişimi” ile karşı karşıya olduğuna dikkat çekti. Baby boomer kuşağının emekliye ayrılmasıyla birlikte göç geçmişi olmayan çalışanların sayısı azalıyor.
Göçün devam etmemesi halinde yasal emeklilik yaşının yükseltilmesinin gerekip gerekmeyeceği sorusuna da yanıt veren Anderl, böyle bir adımın ancak çalışanların büyük bölümünün mevcut yasal emeklilik yaşına kadar istihdamda kalabildiği bir ortamda gündeme gelebileceğini söyledi.
Anderl, mevcut durum için “Bundan çok uzağız” değerlendirmesinde bulundu.
