(VİYANA) HJ – Avusturya Arkeoloji Enstitüsü (ÖAI), Türkiye’nin güneydoğusunda yer alan ve insanlık tarihinin en eski anıtsal yapılarından bazılarını barındıran Göbeklitepe’deki kazı çalışmalarına dahil oluyor. Bilimsel iş birliği İstanbul Üniversitesi ve Türkiye Kültür ve Turizm Bakanlığı nezdinde yürütülen Şanlıurfa Neolitik Araştırma Projesi (Taş Tepeler) kapsamında gerçekleşiyor.
Göbekli Tepe: Yerleşikliğe geçişin eşiği
Kazıların yürütüldüğü Göbeklitepe, avcı-toplayıcı toplulukların yerleşik düzene geçmeye başladığı, tarım ve hayvancılıkla tanıştığı Neolitik Çağ’ın başlangıcına tarihleniyor. Yaklaşık 12 bin yıl öncesine dayanan bu dönem, insanlık tarihi açısından kritik bir eşik olarak değerlendiriliyor. Bölgede yer alan taş anıtlar, şimdiye kadar bilinen en eski büyük ölçekli yapılar olarak kabul ediliyor.
“Avusturya için büyük bir onur”
ÖAI Bilimsel Direktörü Barbara Horejs, Göbeklitepe gibi küresel öneme sahip bir projede yer almanın Avusturya arkeolojisi açısından büyük bir fırsat olduğunu belirtti. Viyana’daki İnsan Evrimi ve Arkeolojik Bilimler Araştırma Kümelenmesi (HEAS) kapsamında düzenlenen sunumda konuşan Horejs, “İstanbul Üniversitesi ile iş birliğimizi yeniden canlandırmak ve bu projede yer almak bizim için bir ayrıcalık” dedi.
Kazıların koordinatörü Prof. Dr. Necmi Karul ise iş birliğinin ilk adımı olarak değerlendirdiği bu gelişmenin, uzun vadeli bir ortaklığa dönüşmesini umduğunu belirtti. “Bu dönem, insanlık tarihine ait evrensel bir mirastır” ifadesini kullandı.
33 kurum, ortak bilimsel hedef
Şanlıurfa Neolitik Araştırma Projesi’nde şu ana kadar aralarında Çin ve Japonya’dan üniversitelerin de bulunduğu toplam 33 kurum yer alıyor. Enstitüler, MÖ 10. binyıldan MÖ 7. binyıla kadar olan geçiş dönemini anlamak amacıyla sadece Göbekli Tepe’de değil, bölgedeki diğer Neolitik alanlarda da kazılar yürütüyor.
ÖAI uzmanlarının ilk saha çalışmalarına 2025 sonbaharında başlaması planlanıyor.
