(VİYANA) HJ – Airbus, A320 ailesine ait uçaklarda tespit edilen yazılım hatası nedeniyle dünya genelindeki havayollarından acil müdahale istedi. Şirket, yaklaşık 6.000 uçağın etkilendiğini ve güncellemelerin bir sonraki uçuş öncesinde tamamlanması gerektiğini bildirdi. Havayolları, cuma ve cumartesi günleri yazılım yüklemelerini hızla gerçekleştirirken bazı uçuşlar iptal edildi ve yolcular olası gecikmelere karşı uyarıldı.
Güneş fırtınalarının sistem verilerini bozduğu şüphesi
Airbus’a göre zorunlu yazılım yenilemesinin nedeni, ekim ayı sonunda A320 ailesinden bir uçakta yaşanan olay. Güneş fırtınalarından kaynaklanan yüksek enerjili parçacıkların, uçuş kontrolünde kritik öneme sahip verileri bozabileceği tespit edildi. Jetblue’nun Cancun–New Jersey seferinde uçağın aniden irtifa kaybetmesi ve Tampa’da zorunlu iniş yapması üzerine başlatılan inceleme, sorunlu verilerin ani manevralara yol açabileceğini ortaya koydu.
Uzmanlar, ELAC adı verilen ve pilotların kumanda girdilerini uçağın yükseklik dümenine ileten sistemde potansiyel bir hata bulunduğunu belirledi. Güneş kaynaklı parçacıkların etkisiyle verilerin kısa süreli yanlış işlenmesi, uçakta beklenmedik hareketlere ve ani irtifa değişikliklerine yol açabiliyor. Avrupa Havacılık Güvenliği Ajansı, cumartesi gece yarısından itibaren yazılım güncellemesi yapılmamış uçuşları durdurma kararı aldı. İstisna olarak yalnızca yolcusuz pozisyon uçuşlarına, bakım merkezine ulaşma amacıyla izin veriliyor.
6.000 uçağın iki üçte birinde işlem kolay
Airbus, yaklaşık 6.000 uçağın etkilendiğini ancak çoğunda çözümün basit olduğunu belirtti. A320 ailesinin büyük bölümünde yazılımın önceki bir sürüme döndürülmesi yeterli oluyor ve işlem yaklaşık üç saat sürüyor. Buna karşılık birkaç yüz uçağın donanım değişikliği gerektirebileceği değerlendiriliyor; kesin sayı ise henüz netleşmedi. Airbus, hafta sonu yaptığı bilgilendirmede beklenenden daha az uçağın donanım müdahalesine ihtiyaç duyacağını aktardı.
Şirket, kısa sürede devreye alınan önlemlerin yolcular için gecikmelere neden olabileceğini kabul ederken, güvenliğin her şeyin önünde geldiğini vurguladı.
Havayolları güncellemeleri hızlandırdı
Lufthansa Grubu, güncelleme talimatının ardından işlemlere cuma akşamı başladı. Şirket, büyük kısmının gece ve cumartesi sabahı tamamlandığını, uçuş iptali beklenmediğini ancak hafta sonunda sınırlı gecikmelerin olabileceğini açıkladı.
Japonya’nın en büyük havayolu ANA, sorun nedeniyle 65 uçuşu iptal etti ve pazar günü de aksaklık yaşanabileceğini duyurdu. Hindistan’da 338 uçakta güncelleme yapılması gerektiği bildirildi; çalışmaların pazar günü bitirilmesi planlanıyor. Air India, geniş çaplı etki beklemediğini ancak bazı seferlerde gecikme veya değişiklik olabileceğini aktardı. Benzer duyurular Avustralya ve Güney Kore’deki şirketlerden de geldi.
American Airlines, 209 uçağın etkilendiğini, çoğunun cumartesi sabahına kadar güncelleneceğini bildirdi. Yoğun seyahatin yaşandığı Şükran Günü hafta sonunda aksama olmaması için işlemler hızlandırıldı. İngiltere Ulaştırma Bakanlığı, yalnızca az sayıda uçağın etkilendiğini, Londra havalimanlarında ciddi sorun beklenmediğini açıkladı. Air France ise cuma akşamı 35 seferi iptal etti, cumartesi günü ise durumun hızla normale dönebileceğini duyurdu.
