VİYANA (HJ) – Nature dergisinin yayınladığı makale, “The ‘Bill Gates problem’: do billionaire philanthropists skew global health research?” başlığı altında, milyarder hayırseverlerin küresel sağlık araştırmalarını nasıl etkileyebileceğini tartışıyor.
Makale, Tim Schwab’ın “The Bill Gates Problem: Reckoning with the Myth of the Good Billionaire” adlı kitabına dayanıyor ve Bill Gates’in hayırseverlik faaliyetlerinin potansiyel olumsuz etkilerini detaylandırıyor.
Gates Vakfı’nın Etkisi ve Vergi Mükellefleri
Schwab, Microsoft’un kurucusu Bill Gates’in 1994 yılında kurduğu Bill & Melinda Gates Vakfı’nın her yıl milyarlarca dolar (2022’de 7 milyar ABD doları) harcadığını ve kuruluşundan bu yana yaklaşık 80 milyar dolar taahhüt ettiğini belirtiyor. Bu harcamaların, sağlık sonuçlarının iyileştirilmesi ve yoksulluğun azaltılması gibi küresel zorlukları hedef aldığına dikkat çekiliyor. Ancak Schwab, bu hayırseverliğin büyük bir kısmının aslında vergi mükellefleri tarafından finanse edildiğini ve ABD’deki özel vakıfların kontrol ettiği trilyon dolarlık varlıkların vergiden muaf tutulduğunu eleştiriyor.
Sağlık Programları ve Çıkar Çatışması İddiaları
Makalede, Gates Vakfı’nın programlarının çoğunun, vakıf tarafından kurulan ve finanse edilen ABD Sağlık Ölçümleri ve Değerlendirme Enstitüsü (IHME) tarafından sağlanan verilere dayandığına işaret ediliyor. Schwab, bu durumun çıkar çatışması oluşturabileceğini ve vakfın mevcut projelerini haklı çıkarmaya yönelik olduğunu öne sürüyor. Örneğin, sıtma ile mücadelede, IHME tarafından takip edilen yatak ağları sayısının, hastalıkla mücadeledeki etkinliği abartma riski taşıdığı belirtiliyor.
Enerji ve Tarım Sektörlerindeki Kısıtlı Görüşler
Gates’in enerji ve tarım sektörlerindeki yatırım kararları da eleştiriliyor. Schwab, Gates’in yenilenebilir enerji kaynakları ve ekolojik tarım yerine, nükleer enerji ve genetiği değiştirilmiş ürün programlarını desteklediğini ve bu durumun Afrika’daki yerel ürün uzmanlığını göz ardı ettiğini belirtiyor.
Fikri Mülkiyet Odaklı Yaklaşım ve Kamu Sağlığına Etkisi
Makale, Gates Vakfı’nın fikri mülkiyet haklarına dayalı tedavilere odaklanmasının, önleyici kamu sağlığı çözümlerinin geliştirilmesini gölgede bırakabileceğini vurguluyor. Schwab, vakfın kadınların vücutları üzerindeki kontrolü artıran kontraseptif implantları gibi yöntemlere ağırlık verdiğini ve yerel topluluklar tarafından yönlendirilen öğretmen odaklı eğitim stratejilerini desteklemediğini eleştiriyor.
Gates’in Hayırseverlik Alanındaki Etkisi ve Medya Üzerindeki Kontrolü
Schwab, Gates’in hayırseverlik alanındaki faaliyetlerinin, medya üzerindeki etkisini ve çeşitli kuruluşları mali desteğiyle nasıl etkilediğini de ele alıyor. Gates’in bilimsel araştırmaları ve analiz yöntemlerini belirleyerek araştırmacıları belirli sonuçlara yönlendirdiği ve “Bill chill” olarak adlandırılan bir olguya yol açtığı iddia ediliyor.
Alternatif Yönlendirmeler
Makale, Schwab’ın Gates’in hayırseverlik imparatorluğunun özel durumlarını ayrıntılı bir şekilde ele alırken, daha geniş politik güçler ve göz ardı edilen alternatif dönüşüm yönleri üzerinde daha az odaklandığını belirtiyor. Ayrıca, Schwab’ın Gates’in samimiyetsiz olduğunu ima ettiği ve onun “kendini beğenmiş kapitalist” imajını eleştirdiği belirtiliyor. Ancak makale, asıl sorunun Gates’ten ziyade onu yaratan koşullarda olduğunu ve Gates’in yerine başka bir “teknoloji kardeşinin” kolayca geçebileceğini öne sürüyor.
Makale, Schwab’ın milyarder hayırseverlik mitlerinin mükemmel bir şekilde ifşa edilmesinin, daha kolektif sonuçlara doğru siyasi gelişmelere katkıda bulunabileceğini sonuçlandırıyor.
