(VİYANA) HJ – Uluslararası bir araştırma, 1980’den bu yana çocukluk çağı aşılarında büyük ilerlemeler sağlansa da, son on yılda birçok ülkede bu ivmenin kaybedildiğini ortaya koydu. Saygın tıp dergisi The Lancet’te yayımlanan çalışmaya göre, özellikle kızamık aşısında gerileme dikkat çekici boyutlara ulaştı. Avusturya’da MMR (Kızamık-Kabakulak-Kızamıkçık) aşısının ilk dozu uygulanan çocukların oranı sekiz puan düşerek yüzde 91’e geriledi.
Küresel ölçekte değerlendirilen 204 ülke arasında, yüksek gelir grubundaki 36 ülkeden 21’inde en az bir çocukluk aşısının kapsayıcılığı azaldı. 2010 ile 2019 yılları arasında sadece kızamık aşısında 100 ülkede gerileme yaşandı.
Pandemi ve eşitsizlikler bağışıklama sürecini zayıflattı
Lancet verilerine göre, 1980’de dünya genelinde hiçbir çocukluk çağı aşısı yapılmamış çocuk sayısı yaklaşık 59 milyonken, bu sayı 2019’da 14,7 milyona kadar düşmüştü. Ancak COVID-19 pandemisiyle birlikte bu kazanımlar da sekteye uğradı. 2023’te “hiç aşılanmamış” çocuk sayısı yeniden artışa geçerek 15,7 milyona ulaştı.
Avrupa ülkeleri arasında Avusturya, çocuklara yapılan ilk doz aşılar açısından en düşük orana sahip iki ülkeden biri oldu. On iki Batı Avrupa ülkesi içinde sadece İrlanda ile birlikte yüzde 91’de kalan Avusturya’da, geçen yıl yedi bin beş yüzü aşkın bebek ilk doz MMR aşısını olmadı. Bu durum, uzmanlara göre ciddi bir halk sağlığı riski oluşturuyor.
Uzmanlar uyardı: Kapsama oranı yüzde 95’in altına düşmemeli
Kızamığın ortadan kaldırılması için çocukların en az yüzde 95’inin iki doz aşı olması gerekiyor. Ancak Avusturya bu hedefe yıllardır ulaşamıyor. 2023 yılında ülkede bildirilen beş yüzü aşkın kızamık vakasının yüz yirmisi hastanede tedavi gördü. Bu, bir önceki yıla kıyasla neredeyse üç kat artış anlamına geliyor.
Virolog Lukas Weseslindtner, Standard’a yaptığı açıklamada, “Özellikle Romanya gibi yüksek vaka sayısına sahip ülkelerle nüfus hareketliliği, virüsün aşısız ya da eksik bağışıklanmış gruplarda yayılmasına neden oluyor” değerlendirmesinde bulundu. Weseslindtner’in yer aldığı bir çalışmaya göre, 1990 sonrası doğan bazı yetişkinler yalnızca bir doz aşılandıkları için yeterli bağışıklık geliştirmemiş olabilir. Bu nedenle uzmanlar, aşı karnesinin kontrolünü veya antikor düzeyinin ölçümünü öneriyor.
HPV aşılamasında umut verici artış
Öte yandan, rahim ağzı kanseri gibi hastalıklara karşı koruma sağlayan HPV aşısı konusunda Avusturya’da olumlu bir gelişme yaşandı. Ülkede yirmi bir ila otuz yaş arası bireylerde HPV aşılanma oranı son yıllarda on kat arttı. Devletin sağladığı ücretsiz aşı imkanı sayesinde seksen binden fazla genç bu fırsattan yararlandı.
