VİYANA (HJ) – Avusturya’nın Aşağı Avusturya eyaletindeki Groß-Enzersdorf kentinde bulunan Ardo dondurulmuş sebze fabrikasının kapatılması, şirketin mali durumuna ilişkin farklı açıklamalar nedeniyle tartışma yarattı. Ardo, tesisin 2023 yılından bu yana yılda ortalama 5 milyon avro zarar ettiğini bildirirken, Ardo Austria Frost GmbH’nin son yayımlanan yıllık bilançosunda 1,8 milyon avro kâr yer alıyor. Federal hükümet ile eyalet yönetiminin destek ve tesisin devralınmasına yönelik tekliflerini de reddeden şirket, Ağustos 2027 sonunda fabrikayı kapatmayı planlıyor.
Iglo başta olmak üzere Billa, Hofer ve Spar’ın özel markaları için üretim yapan fabrikanın kapanmasından 190 kadrolu çalışan ile 50 geçici işçi etkilenecek. Şirket, çalışanlar için bir sosyal plan hazırlıyor. Karar, Marchfeld bölgesinde Ardo’ya sebze sağlayan çiftçilerin geleceğini de belirsizliğe sürükledi.
Şirket zarar açıklıyor, bilançosunda kâr görünüyor
Ardo Austria Frost GmbH’nin Haziran 2025 sonunda tamamlanan 2024/25 mali yılı bilançosuna göre şirketin cirosu 80,5 milyon avroya ulaştı. Toplam 212 çalışan için yaklaşık 14 milyon avro personel gideri kaydedilirken, mali yıl 1,8 milyon avro kârla kapandı.
Bununla birlikte şirketin geçmiş yıllardan biriken bilanço zararı 23 milyon avroyu aşıyor. Ardo Austria’nın 2025/26 mali yılına ilişkin verileri ise henüz ticaret sicilinde bulunmuyor.
Şirket yönetimi, kapanma kararını savunurken Groß-Enzersdorf tesisinin 2023’ten bu yana yılda ortalama 5 milyon avro zarar ettiğini belirtiyor. Ardo, fabrikayı devraldığı 2008 yılından bu yana tesise yaklaşık 50 milyon avro yatırım yaptığını da vurguluyor.
Son yayımlanan yıllık faaliyet raporunda ise şirketin hedefi, faaliyet sonuçlarını ve kârlılığı daha da iyileştirerek bölgesel ürünlerden dondurulmuş gıda üreten yerel bir işletme olarak konumunu uzun vadede güçlendirmek şeklinde ifade ediliyor.
Tarım Bakanı Norbert Totschnig (ÖVP), pazartesi günü yaptığı açıklamada şirketin sunduğu mali veriler konusunda farklı değerlendirmeleri bulunduğunu söyledi.
Devletin destek teklifini kabul etmedi
Ardo, federal hükümet ve Aşağı Avusturya eyalet yönetiminin destek ve fabrikanın devralınmasına yönelik girişimlerini kabul etmedi. Şirket, siyasetçilerle geçen hafta yapılan görüşmenin ardından kapatma kararında ısrar edeceğini duyurmuştu.
Yetkililere gönderdiği yazıda hükümetin ve eyalet yönetiminin çabalarını kabul eden Ardo, kararına gerekçe olarak tesisin yıllardır devam ettiğini belirttiği zararları gösterdi.
Tarım Bakanı Totschnig, Lüksemburg’daki Avrupa Birliği çevre bakanları toplantısı sırasında yaptığı açıklamada şirketin tutumunu “son derece hayal kırıklığı yaratıcı” olarak nitelendirdi.
Avusturya’da yerli dondurulmuş sebze üretiminin devam etmesini istediklerini belirten Totschnig, çiftçilerden işleme tesislerine ve tüketicilere kadar bütün taraflar için yeni bir gelecek oluşturulması gerektiğini söyledi.
Bakan, Aşağı Avusturya eyalet yönetimi, ilgili kuruluşlar ve çiftçilerle ortak çözüm arayışlarının sürdürüleceğini belirtti. Sebze üreticilerine mali destek sağlanması için seçeneklerin değerlendirildiğini, Efko üzerinden olası devralma girişimleri konusunda da çeşitli kişilerle görüşmeler yürütüldüğünü aktardı.
Eyalet yönetiminden Ardo’ya sert tepki
Aşağı Avusturya Eyalet Başbakanı Johanna Mikl-Leitner, yardım tekliflerini reddeden Ardo’yu sert sözlerle eleştirdi.
Mikl-Leitner, şirketin davranışını son derece düşüncesiz olarak nitelendirerek yalnızca kâr amacıyla işlerin, çiftçilerin geçim kaynaklarının ve yerli gıda üretiminin tehlikeye atıldığını savundu. Böyle davranan bir şirketin tüketicilerin tepkisiyle karşılaşmasına şaşırmaması gerektiğini söyledi.
Eyalet Başbakan Yardımcısı Stephan Pernkopf (ÖVP) ise Ardo’nun gerçekleri çarpıttığını ve kabul edilemez gerekçeler sunduğunu ileri sürdü.
Resmî bilançoların olumlu sonuç gösterdiğine dikkat çeken Pernkopf, şirketin bütün bölgeyi etkileyecek kapatma kararını haklı göstermek için kamuoyunu yanılttığını savundu.
Pernkopf ayrıca Ardo’nun fabrikayı bir yıl daha işletmek yerine daha önce aldığı teşviklerden milyonlarca avroyu geri ödemeyi göze almasını sert biçimde eleştirdi.
Tarım Odası Başkan Yardımcısı Lorenz Mayr da Marchfeld bölgesindeki sebze üreticilerini yalnız bırakmayacaklarını ve çözüm bulmak için yoğun biçimde çalıştıklarını açıkladı.
Çiftçiler gelecek yıl ne ekeceklerini bilmiyor
Ardo’nun kapatma kararı, fabrikaya ürün sağlayan çiftçiler açısından da ciddi bir belirsizlik yarattı.
Şirketin açıklamasına göre 2025 yılında Aşağı Avusturya’da yaklaşık 270 çiftçinin ürünleri işlendi. Ardo için üretim yapan Dondurulmuş Sebze Üreticileri Birliğinin (ETG) ise 500 üye işletmesi bulunuyor.
ETG Başkanı ve çiftçi Robert Kriegler, gelecek üretim sezonuna ilişkin planların yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti.
Çiftçilerin başka ürünler yetiştirmek zorunda kalabileceğini söyleyen Kriegler, alternatif ürünlerin ekonomik getirisinin aynı ölçüde güvenilir olmadığını ifade etti.
Bazı üreticilerin dondurulmuş sebze üretimi için özel olarak satın aldığı tarım makinelerini gelecekte nasıl kullanacağı da henüz bilinmiyor.
Çalışanlar işlerini kaybetmekten korkuyor
Fabrikanın kapatılacak olması çalışanlar arasında da endişeye neden oldu.
İşyeri temsilcisi Dietmar Breiner, herkesin işini kaybetmekten korktuğunu belirterek çalışanlar arasında büyük bir kaygı yaşandığını söyledi.
ORF Niederösterreich’in fabrika önünde görüştüğü 53 yaşındaki bir çalışan ise iş bulma konusundaki endişesini dile getirdi:
“53 yaşındayım. Nereye gideceğim? Hangi şirket beni işe alacak?”
Çalışanın elinde “Avusturya’dan sebze üretimi devam etmeli” yazılı bir kâğıt bulunuyordu.
Aşağı Avusturya İşçi Odası (AKNÖ) Başkanı ve ÖGB Aşağı Avusturya Başkanı Markus Wieser de pazartesi günü fabrikaya giderek çalışanlarla görüştü.
Wieser, yerli gıda tedarikinin güvence altına alınması için yeni bir çözüm geliştirilmesini istedi. Gıda üretimi ve kritik altyapının önemli bölümlerinin yerli kontrolünde bulunması gerektiğini savunarak bu alanların dışa bağımlı hâle getirilmemesi çağrısında bulundu.
Iglo ve REWE alternatif arıyor
Fabrikanın önemli müşterilerinden Iglo, Marchfeld bölgesinde yetiştirilen sebzelerin işlenmesini mümkün olduğunca bölgede sürdürmek için aktif olarak çözüm aradığını açıkladı.
Şirket, bu amaçla ilk görüşmelerin gerçekleştirildiğini bildirdi.
Billa’nın bağlı olduğu REWE grubu ise müşterilerin Avusturya menşeli dondurulmuş sebzelerle tedarikinin şu anda güvence altında olduğunu belirtti.
REWE, uzun vadede de güvenilir ürün tedarikini sürdürebilmek amacıyla Avusturya’daki alternatif üreticilerle iş birliği olanaklarını değerlendirdiğini açıkladı.
Ardo’nun kapatma kararında ısrar etmesi üzerine siyasi yetkililer, çalışanlar ve çiftçiler için alternatif çözümler aramayı sürdürüyor.
