(VİYANA) HJ – Avustralya’da kabul edilen yeni düzenleme uyarınca 16 yaşın altındaki çocuk ve gençler 10 Aralık Çarşamba gününden itibaren sosyal medya kullanamayacak. TikTok, Snapchat, YouTube, Facebook, Instagram, Threads, Twitch, X, Reddit ve ülkeye özgü canlı yayın platformu Kick dahil on sağlayıcı bu kısıtlamaya tabi olacak. Kararın çocukları olası içerik risklerinden korumayı amaçladığı belirtildi.
Platformlara geniş kapsamlı yükümlülük
Yeni yaş sınırına dahil olmayan platformların ise belirlenen istisna kategorilerine girmesi gerekiyor. Mesajlaşma hizmetleri, e-posta, sesli ve görüntülü arama uygulamaları, çevrim içi oyunlar ve eğitim içerikleri bu gruba dahil. Bu nedenle Roblox gibi oyun platformları ile WhatsApp ve Messenger gibi uygulamalar düzenlemenin dışında tutuluyor. Platformlara uyum için on iki ay süre tanındı; gereklilikleri yerine getirmeyen şirketler 49,5 milyon Avustralya dolarına kadar para cezasıyla karşı karşıya kalacak.
Bir gün önce açıklama yapan Başbakan Anthony Albanese, çocukların “sonsuz” kaydırma alışkanlığından kurtulacağını belirtti. Yaklaşan uzun okul tatili döneminin gençlerin telefondan uzaklaşması için uygun bir zaman olduğunu söyleyen Albanese, “Arkadaşlarınız ve ailenizle zaman geçirin! Yüz yüze” ifadelerini kullandı. Güvenlikten sorumlu yetkili Julie Inman Grant ise daha geç yaşta sosyal medya kullanımının gençlere “değerli zaman” kazandıracağını vurguladı.
Teknoloji şirketlerinin tepkisi ve uyumu
Büyük teknoloji şirketleri düzenlemeye tepki gösterse de uygulamaya uyacaklarını bildirdi. Meta, 16 yaş altındaki Avustralyalı kullanıcıları Facebook ve Instagram’dan çıkaracağını daha önce duyurmuştu; hükümet, bunun yaklaşık 500.000 hesabı etkileyeceğini aktardı. Meta, güvenli ve yaşa uygun bir çevrim içi deneyimi desteklediklerini ancak gençlerin arkadaşlarıyla bağının kesilmesinin “çözüm olmadığını” dile getirdi. Öte yandan sadece Reddit’in düzenlemeye karşı dava açacağı belirtildi.
Çocuk koruma çevrelerinden ve siyasetten eleştiriler
Bazı uzmanlar yaş doğrulama süreçlerinin sembolik kalabileceğini savunuyor. Almanya’daki Deutsche Kinderhilfswerk, yasağa açıkça karşı çıkarak bunun çocuk ve gençlerin dijital katılım hakkıyla çeliştiğini söyledi. Kuruluşun genel müdürü Kai Hanke, Neue Osnabrücker Zeitung’a yaptığı açıklamada sosyal ağların gençler için “temel bir sosyal buluşma alanı” olduğunu belirtti.
Avustralya’da da itirazlar yükseldi. New South Wales Parlamentosu’nun özgürlükçü üyesi John Ruddick, Digital Freedom Project üzerinden iki genç adına dava açtı. Bunun üzerine düzenleme Canberra’daki Yüksek Mahkemeye taşındı. Grup, yasağın gençlerin siyasi iletişim hakkına “doğrudan bir müdahale” olduğunu savundu.
Avustralya, bu sert uygulamayla dünya çapında önde gelen ülkeler arasında yer alıyor. Yunanistan benzer bir yasak getirmiş durumda; Yeni Zelanda hazırlık yaparken Danimarka’da tartışmalar sürüyor. Avrupa Birliği’nde ise devlet ve hükümet başkanları yaş sınırlarını desteklese de ulusal yetkilerin Brüksel’e devredilmesine sıcak bakmıyor.
“Avusturya’da 14 yaş altına yasak gelsin” önerisi
Saferinternet.at proje sorumlusu Matthias Jax, 14 yaş altına sosyal medya yasağı getirilmesini savunuyor.
Jax, kısa video içeriklerinin yaygınlaşması ve agresif algoritmaların etkisine dikkat çekerek platformların mevcut yasalara ve kendi kurallarına uymakta isteksiz davrandığını söyledi.
Jax, sorunun çocuklar değil platformlar olduğunu, şirketlerin uygun yaş doğrulama sistemlerini “kendi başlarına hayata geçirmekten kaçındığını” ifade etti.
