(VİYANA) HJ – Ülke genelinde hâlen 141 öğretmen kadrosu boş durumda. Bunların 100’ü yalnızca Yukarı Avusturya’daki okullarda bulunuyor. En çok Almanca, İngilizce, matematik, beden eğitimi ve din dersleri alanlarında öğretmen arandığı, en büyük ihtiyacın Wels-Stadt ve Braunau bölgelerinde olduğu bildirildi. Ortaöğretimde açıkların büyük ölçüde kapandığı, asıl ihtiyacın ilkokul ve zorunlu eğitim kademelerinde yoğunlaştığı ifade edildi.
Bazı kadrolar ileriye dönük açılıyor
Der Standard‘da yer alan habere göre yetkililer, ilan edilen pozisyonların tam veya yarı zamanlı olduğunu, bazılarının yalnızca birkaç saatlik dersleri kapsadığını belirtti. Tüm açıkların hemen doldurulmasının gerekmediği, yıl içinde emeklilik veya ayrılmalar için de şimdiden ilan verildiği kaydedildi. Bu durumun, Yukarı Avusturya’daki yüksek boş kadro sayısını kısmen açıkladığı ifade edildi.
Daha kısa süre önce tablo çok daha farklıydı. Ağustos sonunda 265 öğretmen arandığını duyuran Eğitim Bakanlığı, açığı kapatmak için farklı meslekten gelen öğretmenlere (Quereinsteiger) ağırlık veriyor.
OECD’nin “Education at a Glance” raporuna göre bu yöntem son yıllarda belirgin biçimde arttı. 2014/15 öğretim yılında ilkokullarda görev yapan farklı meslekten öğretmenlerin oranı %1,2 iken, bu oran 2022/23 döneminde %5,3’e çıktı. Ortaöğretimde ise oran %3,1’den %6’ya yükseldi. Tüm okul türleri dikkate alındığında pay %2,1’den %4,6’ya çıktı.
“İlk öğretmenlik eğitimi abartılıyor”
OECD Eğitim Direktörü Andreas Schleicher, tam formasyonu olmayan öğretmenlerin artışının tek başına sorun olmadığını söyledi. Ancak bunun için güçlü kalite güvence sistemlerine ihtiyaç olduğunu vurguladı. Schleicher, farklı meslekten gelenlerin (Quereinsteiger) iyi bir hizmet içi eğitimle desteklenmesi gerektiğini belirterek, “İlk öğretmenlik eğitimi (Erstausbildung) genellikle abartılıyor, asıl etkili olan sürekli eğitimdir” dedi.
Şu anda öğretmenlik formasyonu olmayanlar yalnızca ortaöğretimde görev yapabiliyor. Bakan Wiederkehr, “Klasse Job” adlı girişimin ilkokullara da yayılacağını duyurdu. Bu kapsamda Viyana’da başlatılan pilot projeyle Teach for Austria girişiminden 18 öğretmen adayı ilkokullarda ders vermeye başladı. Schleicher ise özellikle ilkokulda uzmanlık bilgisinden çok pedagojik becerilerin öne çıktığını, bu nedenle sürekli eğitimin burada daha da önemli olduğunu kaydetti.
Maaş yüksek ama bağlılık düşük
Açıkların nedeni yalnızca emeklilik değil. 2022/23 öğretim yılında tam eğitimli öğretmenlerin %3,1’i emekli olurken, %3,2’si kendi isteğiyle görevden ayrıldı. İstifa edenlerin yarısından fazlası, meslekte beş yıldan az deneyimi olan öğretmenlerden oluştu. Schleicher, bu grubun daha fazla desteklenmesi gerektiğini ifade etti.
OECD verilerine göre maaşların caydırıcı olmadığına da dikkat çekildi. Avusturya’da ilkokul öğretmenleri 2024 itibarıyla yıllık 61.700 dolar (yaklaşık 52.500 avro) başlangıç maaşıyla uluslararası sıralamada altıncı sırada yer alıyor. En yüksek maaş Lüksemburg’da (87.900 dolar), ardından Almanya (78.900 dolar) ve İsviçre (73.400 dolar) geliyor. En düşük maaşların ise Yunanistan, Slovakya ve Brezilya’da olduğu belirtildi.
Bakan Wiederkehr, rapor sunumunun ardından yaptığı açıklamada, “Motivasyonu yüksek öğretmenleri meslekte tutmak için mutlaka önlemler almalıyız. Doğal personel değişimi beni kaygılandırmıyor, asıl hedefim sistemi geliştirmek ve farklı meslekten gelenlere de (Quereinsteiger) fırsat tanımak” dedi.
Sınıf mevcutları daha düşük
OECD karşılaştırmasına göre Avusturya’da öğrenci-öğretmen oranı da olumlu seviyede. İlkokullarda bir öğretmene ortalama 13 öğrenci düşerken, bu oran OECD’de 14, AB’de 13. Ortaöğretim birinci kademede Avusturya’da bir öğretmen ortalama 9 öğrenciye ders verirken, OECD ortalaması 13, AB’de 11. Sınıf mevcutları da görece düşük: ilkokullarda ortalama 18, ortaöğretim birinci kademede 21 öğrenci.
