VİYANA (HJ) – Avusturya’da üstün yetenekli çocuklar ve gençler için özel bir eğitim modeli hayata geçirilmesi planlanıyor. Eğitim Bakanı Christoph Wiederkehr (NEOS), bugüne kadar yalnızca pilot uygulamalar kapsamında yürütülen üstün yeteneklilere yönelik eğitimi, genel eğitim veren yüksek dereceli okulların (AHS) resmî sistemi içine almak istiyor.

Hazırlanan yasa tasarısına göre, özel yetenek ve yüksek başarı potansiyeline sahip öğrenciler AHS eğitiminin normalde dört yıl süren ilk kademesini üç yılda tamamlayabilecek. Öğrenciler daha sonraki eğitimlerini de yeteneklerine ve öğrenme hızlarına uyarlanmış bir programla sürdürerek lise bitirme sınavına (Matura) hazırlanabilecek.

İlk özel sınıflar 2027 sonbaharında açılabilecek

Görüş bildirme süresi 4 Kasım’da sona erecek yasa tasarısı, üstün yetenekliler için AHS modelinin 2027 sonbaharından itibaren uygulanmasını öngörüyor. Düzenlemenin etki değerlendirmesine göre 2030 yılına kadar dört okulda bu tür eğitim verilmesi planlanıyor.

Yeni model kapsamında bağımsız okullar kurulmayacak. Üstün yetenekli öğrencilere yönelik eğitim, mevcut AHS okullarında açılacak özel sınıflarla sınırlı olacak.

Bu sınıfların müfredatı, öğrencilerin eğitim sonunda Gymnasium veya Realgymnasium türündeki okulların Matura sınavına girebilmesini sağlayacak şekilde hazırlanacak.

Düzenlemenin amaçlarından biri de özel programın ağırlaştırılmış koşullarına uyum sağlayamayan veya bu programda devam etmek istemeyen öğrencilerin, alıştıkları okul ortamından ayrılmadan normal sınıflara geçebilmesi.

Üstün yeteneklilere yönelik özel sınıflarda sınıf tekrarı ise hastalık, kaza veya mücbir sebep gibi sınırlı istisnalar dışında mümkün olmayacak.

Öğrenci kabulünde zekâ testi ve mülakat yapılacak

Özel programa katılmak isteyen öğrencilerin öncelikle bir kabul sürecinden geçmesi gerekecek.

Yasa tasarısının açıklamalarına göre bu süreçte standartlaştırılmış bir zekâ testinin yanı sıra tanışma görüşmesi ve grup çalışmaları yapılacak. Değerlendirmede öğrencilerin motivasyonu ve çalışma alışkanlıkları da dikkate alınacak.

Programa kabul edilen öğrenciler için okullar, bireysel yetenekleri geliştirmeye yönelik farklı eğitim yöntemleri uygulayabilecek.

Bu kapsamda bazı derslerin veya eğitim aşamalarının erkene alınması, müfredatın genişletilmesi, öğrencilere ek ve ileri düzey öğrenme içerikleri sunulması, bireysel öğrenme hedefleri belirlenmesi ve rehberlik programları düzenlenmesi mümkün olacak.

Öğrencilerin henüz okul eğitimleri devam ederken üniversite derslerine katılabilmesi de öngörülen seçenekler arasında yer alıyor.

Bazı uygulamalar bütün okullara açılacak

Yasa tasarısı yalnızca üstün yetenekli öğrencilere yönelik özel sınıflarla sınırlı kalmıyor. Bugüne kadarki pilot uygulamalarda denenen bazı eğitim yöntemlerinin bütün okullarda kullanılabilmesi de planlanıyor.

Bunlardan biri, öğrencilerin verilen görevleri bağımsız biçimde tamamlamasına dayanan öğrenme modeli.

Bu çerçevede, öğrencilerin ders konularını sınıf dışında kendi hızlarında öğrendiği, sınıfta ise öğretmen ve arkadaşlarıyla birlikte konuyu derinleştirdiği “Flipped Classroom” (ters yüz sınıf) gibi yöntemlerin tüm öğrencilere sunulabilmesi hedefleniyor.

Ayrıca okulların kendi kararları doğrultusunda, öğrencilerin başarıyla tamamladıkları derslere ait Matura sınavlarını normal takvimden önce yapabilmesine olanak tanınacak.

Derslere devam zorunluluğunda esneklik

Tasarıda öğrencilerin uzun süreli projelerde çalışabilmesini kolaylaştıracak bir düzenleme de bulunuyor.

Buna göre orta ve yüksek dereceli okullar, 10. sınıftan itibaren derslere devam kurallarını daha esnek uygulayabilecek.

Böylece öğrencilerin bireysel olarak veya gruplar hâlinde uzun vadeli projeler üzerinde çalışabilmesi için okullara daha geniş hareket alanı sağlanacak.