VİYANA (HJ) – Avusturya’da federal hükümetin hazırladığı sosyal yardım reformuyla, çalışabilecek durumdaki kişilerin alacağı yardım miktarının uyum yükümlülüklerine ve çalışma isteğine göre belirlenmesi planlanıyor. Yeni düzenleme, özellikle Almanca ve değerler kurslarına katılımı sosyal yardım ödemeleriyle ilişkilendiriyor. Yükümlülüklerini yerine getirmeyenlerin yardımları azaltılabilecek, programa katılmayı sürekli reddedenlerin ödemeleri ise tamamen kesilebilecek.
Reform henüz taslak aşamasında. Federal hükümetin hazırladığı düzenlemeler, sosyal yardım sisteminin yanı sıra üç yıllık uyum programını ve Avusturya İş Kurumunun (AMS) bazı desteklerini de kapsıyor.
Sosyal yardım ne kadar olacak, kimler tam ödeme alabilecek?
Yeni uyum programına tabi kişilere başlangıçta aylık 861 avro temel yardım verilmesi öngörülüyor. Almanca ve değerler kurslarına katılmak gibi yükümlülükleri yerine getirenler, başvurularından en erken dört ay sonra ek ödeme alabilecek. Böylece yardım miktarı yaklaşık 1.016 avroya yükselecek.
Tam sosyal yardım tutarı olan 1.230 avroya ulaşabilmek için ise uyum şartlarını yerine getirmenin yanında çalışmaya istekli olunduğunun da kanıtlanması gerekecek.
Bu tutarlar, yeni uyum programına tabi kişiler için öngörülen aşamalı ödeme sistemini oluşturuyor. Çalışabilecek durumda olan ancak henüz uyum sürecini tamamlamamış diğer kişiler içinse temel yardım miktarı 1.016 avro olarak belirleniyor. Bu gruba Avusturya vatandaşları da dahil.
Dolayısıyla reformda herkes için tek bir başlangıç tutarı öngörülmüyor. Alınabilecek yardım miktarı, kişinin hangi gruba girdiğine ve yerine getirdiği yükümlülüklere bağlı olacak.
Yardım hangi durumlarda kesilecek?
Vorarlberg'de çalışmaya veya uyum sağlamaya istekli olmayan kişilerin sosyal yardımları mevcut uygulamada da azaltılabiliyor. Yeni düzenleme, yaptırımları uyum programına katılmayı reddeden kişileri de kapsayacak şekilde genişletiyor.
Tasarıya göre programa katılmayı ilk kez reddeden kişinin sosyal yardımı en az yüzde 25 oranında azaltılacak. Yükümlülüklerini tekrar tekrar ve ısrarla reddedenlerin yardımı ise tamamen kesilebilecek.
Ancak yardımın kesilmesi, kişinin geçimini sağlamakla yükümlü olduğu aile bireylerinin barınma ihtiyaçlarının karşılanmayacağı anlamına gelmiyor. Çocuklar ve eşler gibi aile üyelerinin barınma giderlerinin güvence altında tutulması gerekecek.
Reformda sosyal yardım kesintilerinin yanında para cezaları da bulunuyor. Uyum yükümlülüklerinin ihlal edilmesi durumunda 5 bin avroya kadar para cezası uygulanması öngörülüyor. Para cezasının ödenememesi halinde bunun yerine hapis cezası uygulanabilecek.
Vorarlberg Eyalet Hükümeti bu düzenlemeye karşı çıkıyor. Eyalet yönetimi, uyum programının hedef kitlesindeki birçok kişinin maddi imkanlarının sınırlı olduğuna dikkat çekiyor. Bu nedenle para cezalarının ödenememesinin ve bunların yerine hapis cezası uygulanmasının yaygınlaşmasından endişe ediliyor.
Eyalet hükümetine göre böyle bir sonuç, yoksullukla mücadele ve insanların topluma ve çalışma hayatına kazandırılması hedefleriyle bağdaşmıyor.
AMS'nin kurslara katılanlara verdiği geçim desteği kaldırılacak
Reform yalnızca sosyal yardım miktarlarını değiştirmiyor. Üç yıllık uyum programına katılan kişilerin AMS'den alabildiği geçim desteği de kaldırılacak.
Söz konusu destek, AMS tarafından düzenlenen kurslara veya mesleki eğitimlere katılan, ancak işsizlik ödeneği ya da acil yardım alma hakkı bulunmayan veya bu hakları çok sınırlı olan kişilere veriliyor.
Değişiklik özellikle Avusturya'da henüz yeterli sigortalılık süresi bulunmayan sığınma hakkı sahiplerini etkileyecek. Üç yıllık uyum programına katılan koruma statüsü sahipleri ve diğer katılımcılar, bu süreçte AMS'nin geçim desteğinden yararlanamayacak. Bu kişilerin geçimlerini sosyal yardımla karşılamaları gerekecek.
Federal hükümet, AMS bütçesinde yılda 30 milyon avroya kadar tasarruf sağlanmasını bekliyor. Tasarruf edilen paranın iş gücü piyasasına uyumu destekleyen eğitimlere aktarılması planlanıyor.
Ancak bu değişiklik, reformun maliyetinin kimin tarafından karşılanacağı konusunda tartışma yarattı.
Sosyal yardım harcamaları eyaletler ve belediyeler tarafından karşılandığı için Vorarlberg Eyalet Hükümeti, AMS'de sağlanacak tasarrufun yerel yönetimlerin giderlerini artırabileceği uyarısında bulundu.
Eyalet yönetimi, federal hükümetin kendi bütçesinde tasarruf sağlarken maliyetleri eyaletlere ve belediyelere aktarmasını kabul etmediğini bildirdi.
Federal hükümet ise reformun başka alanlarda eyaletlere tasarruf sağlayacağını ve toplam maliyetin dengeleneceğini savunuyor.
Sağlık nedeniyle muafiyet isteyenler için yeni değerlendirme
Yeni uyum programında sağlık sorunları nedeniyle yükümlülüklerden muaf tutulmak isteyen kişiler için de düzenleme öngörülüyor.
Mevcut uygulamada üçüncü ülke vatandaşları, fiziksel veya psikolojik sağlık sorunları nedeniyle bazı uyum yükümlülüklerinden muaf tutulabiliyor. Bunun için resmi sağlık hekimi tarafından hazırlanan bir değerlendirme gerekiyor.
Reformla birlikte üç yıllık uyum programından sağlık gerekçesiyle muaf tutulabilecek kişilerin kapsamı genişletilecek. Aile birleşimiyle gelenler, koruma statüsü bulunanlar ve ülkelerinden ayrılmak zorunda kalan kişiler de bu kapsama girecek.
Ancak yalnızca bir doktor raporu sunulması yeterli olmayacak. Resmi sağlık değerlendirmesinde kişinin programa neden katılamayacağının açık ve gerekçeli biçimde ortaya konulması gerekecek.
Vorarlberg yönetimi, bu değişikliğin resmi sağlık hizmetlerinin iş yükünü önemli ölçüde artıracağını belirtiyor. Eyalet hükümeti, mevcut personel yetersizliği nedeniyle sağlık birimlerine yeni görevler verilmesine karşı çıkıyor.
Uyum yükümlülüklerinin ihlallerinin AMS ve Avusturya Uyum Fonu (ÖIF) tarafından bildirilmesi zorunluluğu da ilçe idarelerinde daha fazla idari ceza dosyası açılmasına yol açabilecek.
Vorarlberg Eyalet Başbakanı Markus Wallner daha önce sosyal yardım alanlara yönelik denetimlerin artırılmasını istemişti. Buna karşın eyalet yönetimi, yeni düzenlemelerin gerektireceği ek personel ve idari işlemlerin maliyetinin federal hükümet tarafından yeterince hesaplanmadığını savunuyor.
Vorarlberg hükümeti ayrıca yasa taslağını incelemek için eyaletlere yeterli süre verilmediğini belirtiyor. Eyaletleri ve belediyeleri mali açıdan etkileyen düzenlemelerde uygulanan istişare mekanizmasına dayanarak, reformdan kaynaklanacak ek giderlerin federal hükümet tarafından karşılanmasını talep ediyor.
