VİYANA (HJ) – Avusturya kurulan üçlü koalisyon hükümeti, iltica hakkı olan kişilere verilen sosyal yardımları kesmeyi planlıyor. Yeni düzenlemeye göre mültecilerin tam yardım alabilmesi için üç yıl beklemeleri gerekecek. Ancak uzmanlar, bunun hem Avusturya Anayasası’na hem de AB hukukuna aykırı olduğunu belirtiyor.
İşçiler Odası ise yoksulluk riski altındaki aileler için “aşırı bir kötüleşme” yaşanacağını öngörüyor.
“Entegrasyon Ödeneği” ile Düşük Yardım Öngörülüyor
Önerilen sistem, mültecilerin ilk üç yıl boyunca tam sosyal yardım yerine yalnızca “entegrasyon ödeneği” almasını öngörüyor. Bu sürede, çalışabilecek durumda olan kişiler Kamu İstihdam Hizmeti tarafından düzenlenen kurslara katılacak. Ancak bu, ödenen miktarın önemli ölçüde azalmasına yol açacak. Örneğin, şu anda mülteciler için 1.209 avro olan sosyal yardım, bu süreçte 950 avroya düşecek.
Ayrıca, mültecilerin üç yıllık bekleme süresinden önce iş bulmalarını teşvik etmek amacıyla “iş ve Almanca edinimi” için bir destek programı oluşturulması planlanıyor. Ancak bu programın ayrıntıları henüz netleşmiş değil ve yasal zorluklar barındırıyor. Anayasa Mahkemesi daha önce benzer bekleme süresi uygulamalarını iptal etmişti.
Uzmanlar: “Anayasaya ve AB Hukukuna Aykırı”
Sosyal hukuk uzmanı Walter Pfeil, hükümetin planını hukuki açıdan uygun bulmuyor.
Pfeil’e göre, eğer hükümet tüm vatandaşlar için sosyal yardımları düşürseydi, bu düzenleme hukuken daha savunulabilir olabilirdi. Ancak sadece iltica hakkı olanları hedef alan seçici kesinti, anayasal eşitlik ilkesine aykırı olacak ve AB hukuku ile de çelişkili. AB yasalarına göre iltica hakkı olan kişilere Avusturya vatandaşlarıyla aynı sosyal hakların tanınması gerekiyor. Pfeil, “Bu düzenleme büyük ihtimalle Avrupa Adalet Divanı önünde geçerli olmayacaktır” diyor.
Ayrıca, mülteci çocuklara yönelik yardımlarda da önemli kesintiler öngörülüyor. Hükümetin sunduğu plan, çocuk başına günlük sadece 0,97 avro (aylık 30 avro) ödenmesini içeriyor. Oysa Viyana şu anda çocuk başına 326 avro, Yukarı Avusturya ise 145 avro veriyor. Daha önce Anayasa Mahkemesi, çocuk başına 50 avroluk bir yardım miktarını bile “yetersiz” bulmuştu.
Yoksulluk Riski Artıyor
İşçiler Odası, bu değişikliklerin yoksul aileler üzerinde yıkıcı etkiler yaratacağını öne sürüyor. Özellikle aile yardımlarının gelecekte sosyal yardımlardan mahsup edilmesi planı eleştiriliyor. Daha önce bu yardımlar ek olarak ödenirken, şimdi sosyal yardımdan düşülmesi öneriliyor. Ancak mahsuplaşmanın tam mı yoksa kısmi mi olacağı belirsiz.
Aynı zamanda hükümet, çocuk yoksulluğunu yarıya indirme hedefini de gündeme getiriyor. SPÖ’nün önerisiyle programda çocuklar için ayni ve nakdi yardımları içeren temel bir yardım planı bulunuyor. Ancak İşçiler Odası, bu planın sosyal yardımlardaki kesintileri ne ölçüde telafi edeceğinin net olmadığını vurguluyor.
Hukuki Mücadele Kapıda
Hükümetin sosyal yardımlara getirmek istediği kısıtlamalar, hem anayasa hem de AB hukukuna takılabilir. Daha önce benzer düzenlemeler mahkemeler tarafından iptal edilmişti. Sosyal hukuk uzmanları ve İşçiler Odası, özellikle yoksulluk riski altındaki ailelerin bu değişikliklerden olumsuz etkileneceğini belirtiyor.
Hükümetin önerdiği programın hukuki süreçlerle karşı karşıya kalması ve Avrupa Adalet Divanı’na taşınması muhtemel görünüyor.
