VİYANA (HJ) – İşçi Odası (AK) tarafından sunulan “Refah Raporu 2024”, Avusturya’nın sürdürülebilir refah gelişiminin üçüncü yıl üst üste kötüye gittiğini ortaya koydu. Rapor, pandemi, enflasyon ve ekonomik sıkıntıların etkilerinin hala hissedildiğini, yoksulluk ve dışlanma riskinin arttığını belirtiyor. İşgücü piyasasında da zayıf bir performans sergilenirken, devletin iklim değişikliğiyle mücadele ve kamu hizmetlerini genişletme konularındaki yatırım eksiklikleri de endişe veriyor. AB’nin Avusturya’ya tasarruf çağrısında bulunmasıyla, yeni hükümetin bir kemer sıkma politikası uygulaması olası görünüyor.
Beş Ana Hedefte Gerileme
Rapor, refahın beş ana hedefi üzerinden değerlendirildi: adil maddi refah dağılımı, tam istihdam, yüksek yaşam kalitesi, bozulmamış çevre ve ulusal istikrar. Bu hedefler için belirlenen alt başlıklarla birlikte 25 puan üzerinden yapılan değerlendirmede, beş ana hedefin dördünde gerileme yaşandığı belirlendi. Bazı alanlarda seçici iyileşmeler olsa da, bu gelişmeler diğer alanlardaki kayıpları telafi edemedi. Özellikle “adil maddi refah” ve “tam istihdam” hedeflerinde ciddi olumsuzluklar yaşandı. Viyana İşçi Odası Baş Ekonomisti Markus Marterbauer, işsizlikle mücadelede daha fazla kişinin iş sahibi yapılmasının hem vatandaşlar hem de devlet için büyük fayda sağlayacağını belirtti.
AK ayrıca, çalışma saatlerinin azaltılmasının işsizliği azaltmada ve iş dağılımını daha adil hale getirmede bir fırsat olduğunu düşünüyor. Yüksek istihdam oranlarına rağmen, güvencesiz çalışma koşullarının artması ve ücretsiz bakım işlerinin çoğunlukla kadınlar üzerinde yoğunlaşması, kadınların iyi işlere erişimini zorlaştırıyor.
Zengin ve Fakir Arasındaki Uçurum Büyüyor
Raporda en dikkat çekici konulardan biri, servetin toplumda eşit dağılmaması. Nüfusun en zengin yüzde 5’inin, geri kalan yüzde 95’ten daha fazla servete sahip olması, gelir adaletsizliğini gözler önüne seriyor. Kadın ve erkekler arasındaki ücret farkı ise çok yavaş kapanıyor. Bu durum, özellikle pandemi döneminde, zengin ve fakir arasındaki uçurumun daha da derinleşmesine neden oldu. AK Sosyal Politika Departmanı Başkanı Sybille Pirklbauer, birçok insanın barınma ve ısınma gibi temel ihtiyaçlarını karşılayamaz hale gelirken, servet yoğunlaşmasının rekor seviyelerde devam ettiğini vurguladı. AK, yüksek veraset ve servet vergilerinin servet eşitsizliğiyle mücadelede etkili araçlar olabileceğini belirtti.
Yaşam Kalitesinde Farklılıklar
Rapor, genel yaşam memnuniyetinde bir istikrar olduğunu ortaya koysa da, bazı grupların yaşam kalitesinin arttığı, bazılarının ise ciddi kayıplar yaşadığına dikkat çekiyor. Sosyal hizmetlerdeki (eğitim, sağlık ve barınma) açıklara hızla müdahale edilmesi gerektiği belirtilirken, AK yeni hükümeti bu alanlara yatırım yapmaya çağırıyor.
“Yüksek yaşam kalitesi” hedefi, ilk kez “bozulmamış çevre” hedefinin gerisinde kaldı. Pirklbauer, refah devleti tarafından sağlanan yardımların artık yoksulluğu önlemekte yeterli olmadığını, yoksulluk sınırındaki çocuk sayısının hızla arttığını belirtti.
Çevre Yatırımları Yetersiz
Çevre hedefinde ise sınırlı bir iyileşme görülse de, bu alandaki yatırımların artırılması gerektiği ifade ediliyor. AK, mevcut GSYİH’nin yüzde 0,5’inin yüzde 1,5’e çıkarılmasını öneriyor. AK Çevre ve Ulaştırma Uzmanı Lukas Oberndorfer, iklim değişikliğinin etkilerini azaltmak için acil bir eylem planına ihtiyaç olduğunu vurguladı.
Genel olarak, Avusturya’nın 25 alt hedefin yarısından fazlasında hedeflerin gerisinde kaldığı ya da belirgin şekilde başarısız olduğu belirtiliyor. Bölüşüm, cinsiyet eşitliği, eğitim ve çevresel sürdürülebilirlik gibi konuların kamuoyunda yeterince ilgi görmemesi, bu gerilemenin temel nedenlerinden biri olarak gösteriliyor.
Demografik Katılım Sorunu
Raporda, demografik katılım göstergesinin de önemine değiniliyor. Nüfusun giderek artan bir bölümünün vatandaşlık hakkına sahip olmadığı için seçimlerde oy kullanamadığı belirtiliyor. Bu durum, sosyal ve ekonomik istikrar açısından ciddi bir risk olarak görülüyor.
Sonuç olarak, Avusturya’da refah devletinin sürdürülebilirliği ve vatandaşların yaşam koşulları, yeni hükümetin öncelikli çözüm alanları arasında yer alacak.
