VİYANA (HJ) – Avusturya’da erkeklerin babalık izni kullanma oranı hâlâ Avrupa’nın en düşük seviyesinde. Sosyal Demokrat Parti (SPÖ), bu durumu değiştirmek ve babaları çocuk bakımında daha görünür kılmak için yeni bir adım attı.
SPÖ Aile Sözcüsü Bernhard Herzog, hükümet programında yer alan “babalık izninin güçlendirilmesi” hedefinin somut adımlarla desteklenmesi gerektiğini belirterek, bu amaçla ülke genelinde bir çevrim içi anket başlattıklarını duyurdu. Herzog, “Rakamların arkasındaki gerçek hikâyeleri duymak istiyoruz. Artık aileler hakkında değil, ailelerle konuşma zamanı,” dedi.
Avusturya, Avrupa’da son sırada
Avusturya’da yalnızca erkeklerin yüzde 16,7’si babalık izninden yararlanıyor. Bu oran Avrupa Birliği içinde en düşük seviye olarak kaydediliyor. Karşılaştırma yapmak gerekirse, Macaristan’da oran yüzde 24, Lüksemburg’da ise yüzde 95 düzeyinde.
Koalisyon hükümeti (ÖVP–SPÖ–NEOS) programında babalık izninin yaygınlaştırılması hedefi yer alsa da, somut uygulamaların 2026’dan önce başlaması beklenmiyor. Hükümet planına göre, bu konuda oluşturulacak bakanlıklar arası çalışma grubu yeni önerileri değerlendirecek.
SPÖ, babaların görüşlerini toplayacak
SPÖ’nün başlattığı yeni ankette, babalık iznini kullanan ya da kullanmayı düşünen erkeklerin deneyimleri toplanacak. Herzog, anket sonuçlarının hükümetin ilgili çalışma grubuna sunulacağını açıkladı.
Herzog’a göre birçok baba hâlâ iş yerinden gelen baskı, gelir kaybı korkusu ve toplumsal önyargılar nedeniyle bu haktan yararlanamıyor. “Erkeklerin izin almasını engelleyen bariyerleri kaldırmak istiyoruz,” diyen Herzog, şimdilik somut bir yasa önerisinin gündemde olmadığını, önce anket sonuçlarının beklenmesi gerektiğini söyledi.
‘Yarı yarıya paylaşım’ önerisi yeniden gündemde
SPÖ’lü Kadın Bakanı Eva Maria Holzleitner, yaz aylarında yaptığı açıklamada, ebeveyn izninin kadın ve erkek arasında yarı yarıya paylaşılması gerektiğini savunmuştu. Holzleitner, “Gerçek eşitlik istiyorsak, ebeveyn izni süresinin de eşit şekilde bölünmesini tartışmalıyız,” demişti.
2023 yılında yürürlüğe giren yasa uyarınca her iki ebeveynin de en az iki ay izin kullanması gerekiyor. Aksi hâlde toplam izin süresi 24 aydan 22 aya düşüyor. Ancak bu uygulama zorunlu “yarı yarıya paylaşım” anlamına gelmiyor.
Siyasi tepkiler farklı
SPÖ’nün yeni girişimine hükümet ortakları ve muhalefetten farklı tepkiler geldi.
- FPÖ, babalık izninde zorunluluğa karşı çıkarak “bireysel özgürlüğün” korunması gerektiğini savundu.
- Yeşiller, “yeni izin modelleri” ve “iş yerlerinde daha iyi koşullar” çağrısı yaparken, SPÖ’yü “eylem yerine söylem üretmekle” eleştirdi.
Yeşillerin aile sözcüsü Barbara Neßler, “SPÖ gerçekten aileler için bir şey yapmak istiyorsa, sadece konuşmakla kalmamalı, kendi eyalet yönetimlerinde çocuk bakımı fonlarını da etkin şekilde kullanmalı,” dedi.
Tüm partiler babalık izninin teşvik edilmesi gerektiği konusunda hemfikir. Ancak hangi adımların atılacağı konusunda net bir uzlaşı yok. SPÖ’nün başlattığı anket, Avusturya’da aile politikalarının geleceği açısından ilk somut adım olarak görülüyor.
