(VİYANA) HJ – TikTok, Instagram ve benzeri sosyal medya platformlarının 15 yaş altı çocuklara tamamen kapatılması talebi, Avrupa Birliği’nde yeni bir tartışma başlattı. Fransa, Yunanistan ve Danimarka, sosyal ağların yalnızca 15 yaş üstü bireylere açık olmasını önererek Avrupa Komisyonu’ndan bağlayıcı düzenlemeler hazırlamasını istedi.
Cuma günü Lüksemburg’da bir araya gelen AB dijitalleşme bakanları, çocukların sosyal medyada karşılaştığı risklere dikkat çekti. Fransa Dijital İşler Bakanı Clara Chappaz, “Hepimiz çocuk olduk. Doğum tarihini değiştirmek çok kolay” dedi. Çocukların ortalama yedi-sekiz yaşında sosyal medya hesabı açtığını vurgulayan Chappaz, bu duruma son verilmesi gerektiğini belirtti.
Yasal sınır var ama denetim yok
Halihazırda platformların kullanım şartları yaş sınırlamaları içeriyor. Avrupa Birliği genelinde TikTok, Instagram, Snapchat ve X (eski adıyla Twitter) için alt yaş sınırı 13; YouTube ve Tumblr için ise 16 olarak belirlenmiş durumda. Ancak bu sınırlar, yalnızca kullanıcıların beyanına dayanıyor. Kayıt sırasında doğum tarihi girilmesi yeterli oluyor ve çoğu zaman gerçek bir denetim yapılmıyor.
Bazı platformlar yüz tanıma teknolojisiyle yaş tahmini yapmaya çalışsa da bu yöntemlerin güvenilirliği sorgulanıyor. Chappaz, çocukların sisteme kolayca yanlış bilgi girebildiğini hatırlatarak daha etkili önlemler gerektiğini ifade etti.
Ebeveyn onayı zorunlu olmalı
Fransa, çocukların sosyal medya kullanabilmesi için ebeveyn izni alınmasını zorunlu hale getirmeyi planlıyor. Paris yönetimi bu yönde bir yasayı 2023 yılında kabul etti ancak uygulamaya geçmesi için Brüksel’den onay alınması gerekiyor. Fransa’nın çağrısına İspanya, Slovenya ve Kıbrıs da destek verdi.
Bu ülkeler, çocukların internette karşılaştığı tehlikelere dikkat çekiyor: nefret söylemi, siber zorbalık, aşırı diyet önerileri, pornografik içerikler ve bağımlılık riski. Ortak bildiride, ekran karşısında geçirilen uzun sürelerin çocuklarda anksiyete ve depresyonu tetikleyebileceği, eleştirel düşünme yetisini zayıflatabileceği belirtildi.
Kimlik kontrolü için dijital çözümler gündemde
Çocukların yaşını doğru şekilde belirleyebilmek için geliştirilen yöntemler ise kişisel verilerin korunması engeline takılıyor. Avrupa Komisyonu, yalnızca “kullanıcının yaşının yeterli olup olmadığını” platformlara bildiren, kişisel verileri paylaşmayan özel bir uygulama geliştirmek istiyor.
Gelecekte vatandaşların akıllı telefonlarına yüklenecek dijital kimlik belgeleri sayesinde, yaş sınırı olan uygulamalar otomatik olarak engellenebilecek.
Öte yandan Komisyon, çocuk ve gençlerin yeterince korunmadığı gerekçesiyle bazı dijital platformlar hakkında halihazırda soruşturma yürütüyor. TikTok, Meta (Facebook’un çatı şirketi) ve çeşitli pornografi sağlayıcıları bu kapsamda inceleniyor. Soruşturmalarda ihlal tespit edilmesi halinde yüksek para cezaları gündeme gelebilir.
