VİYANA (HJ) – Sınır Tanımayan Gazeteciler Örgütü’nün yayımladığı son basın özgürlüğü endeksinde Avusturya, 32. sıraya gerileyerek tarihinin en düşük performansını sergiledi. Bu düşüş, gazetecilere yönelik saldırılar ve ORF’nin (Avusturya Kamu Yayıncılığı) yönetim reformlarının gecikmesi gibi sorunlarla ilişkilendiriliyor.
Perşembe günü Federal Başbakanlık önünde toplanan kalabalık, renkli şemsiyelerle dikkat çekici bir gösteri düzenledi. Medyadan Sorumlu Balan Susanne Raab’a, Anayasa Mahkemesi’nin ORF için bağımsız yönetim yapısı taleplerini hatırlatma amacı taşıyan bu gösteri, ORF’nin siyasi etkilerden arındırılması gerektiğini vurguladı. Ancak ORF’nin halen bu tür etkilerden tamamen korunamaması, Avusturya’nın sıralamadaki düşüşünde önemli bir etken oldu.
Gerileme Devam Ediyor
Avusturya, geçtiğimiz yıl 29. sıradayken bu yıl Moldova Cumhuriyeti’nin arkasında ve Moritanya ile Kuzey Makedonya’nın önünde yer alarak 32. sıraya geriledi. Kosta Rika ve Slovakya gibi ülkelerin gerisinde kalmıştır. Sınır Tanımayan Gazeteciler, her yıl dünya genelindeki gazeteciler, akademisyenler ve sektör uzmanlarından elde ettiği bilgilerle ülkelerin basın özgürlüğü performansını beş kategoride değerlendiriyor: Siyaset, hukuk, ekonomi, sosyo-kültürel bağlam ve güvenlik.
Avusturya’nın düşük sıralamasında, özellikle siyasi ve sosyo-kültürel bağlamda önemli puan kayıpları yaşandı. Sınır Tanımayan Gazeteciler Avusturya Başkanı Fritz Hausjell, bu durumu, siyaset ve medya arasındaki yakın ve problemlerle dolu ilişkilerle ve bu ilişkilerin yozlaşmış süreçlerle ilişkilendiriyor. Ayrıca, Bakan Raab’ın hükümet reklamlarının eleştirilere maruz kalmadan dağıtılmasını engelleyemediği belirtiliyor.
Organizasyon, medya üzerindeki artan baskıyı ve ÖVP ile FPÖ’nün gazetecilere yönelik açık saldırılarını ele alıyor. Özellikle, Karintiyalı gazeteci Franz Miklautz’a yönelik haksız yargı müdahaleleri ve ORF muhabiri Peter Klien’in bir FPÖ etkinliğinde yaşadığı fiziksel müdahale gibi olaylar dikkat çekiyor. Bunun yanı sıra, yıldırma amaçlı SLAPP şikayetlerinin de gazetecilik üzerindeki baskıyı artırdığı vurgulanıyor.
ÖVP’nin, soruşturma dosyalarından alıntı yapılmasının yasaklanması talebi de basın özgürlüğü üzerindeki baskıların bir göstergesi olarak kabul ediliyor. Ancak, Avusturya’da nihayet kabul edilen Bilgi Edinme Özgürlüğü Yasası, değerlendirme sırasında henüz yürürlüğe girmediği için bu endeks üzerinde etkili olamadı.
Son olarak, Wiener Zeitung ve Yukarı Avusturya Volksblatt gibi gazetelerin basılı yayınlarının sona ermesi, medya pazarının daha da yoğunlaşmasına yol açtı ve bu durum da basın özgürlüğü endeksinde Avusturya’nın gerilemesine katkıda bulundu. Avusturya’nın önümüzdeki dönemde ORF komitelerinde yapılacak bağımsızlık reformlarıyla basın özgürlüğü konusunda ilerleme kaydetmesi bekleniyor.
