VİYANA (HJ) – Avusturya’da emeklilik yaşından sonra çalışmayı daha cazip hale getirmeyi amaçlayan “Aktivpension” düzenlemesi parlamentoda bir aşamayı daha geçti. Ulusal Meclis Sosyal İşler Komisyonu, hükümetin hazırladığı yasa paketini koalisyon partilerinin oylarıyla kabul ederek Genel Kurul’a gönderdi.

Düzenlemeye göre yasal emeklilik yaşına ulaşmasına rağmen çalışmaya devam edenlerin çalışma gelirinin ayda 1.250 avroya, yılda toplam 15.000 avroya kadar olan kısmından gelir vergisi alınmayacak.

Yeni vergi avantajından yararlanmak için kişinin emekli aylığını almaya başlamış olması şart değil. Emekliliğini erteleyerek mevcut işinde çalışmaya devam edenler de emekli aylığını alırken başka bir işte çalışanlar da düzenleme kapsamına girecek. Uygulama hem ücretli çalışanları hem de serbest çalışanları kapsayacak.

En az 40 sigorta yılı şartı

Emekli aylığını alırken çalışmaya devam edenlerin vergi avantajından yararlanabilmesi için emeklilik öncesinde, ikame süreler dahil olmak üzere en az 40 sigorta yılına sahip olması gerekecek.

Kadınlar için yasal emeklilik yaşındaki kademeli artışa paralel bir geçiş düzenlemesi uygulanacak. Gerekli sigorta süresi başlangıçta 34 yıl olacak ve 2033’e kadar kademeli olarak 40 yıla çıkarılacak.

1 Temmuz 2026’dan önce emekli olmuş kişiler için de özel bir düzenleme öngörülüyor. Bu kişiler gerekli sigorta süresine henüz ulaşmamışlarsa çalışmaya devam ederek eksik sürelerini tamamlayabilecek ve şartları karşılamaları halinde vergi avantajından yararlanabilecek.

Emeklilik sigortası primi kaldırılıyor

Yeni sistemde yasal emeklilik yaşına ulaştıktan sonra çalışanlardan emeklilik sigortası primi alınmayacak.

Buna karşılık sağlık sigortası primi ödenmeye devam edecek. İşverenlerin emeklilik sigortası katkıları da yürürlükte kalacak.

Serbest çalışanlarda işveren payına karşılık gelen katkı da devam edecek. Parlamento bültenine göre “Aktivpension” kapsamındaki GSVG sigortalıları emeklilik sigortasına yüzde 10,18, BSVG sigortalıları yüzde 9,36, FSVG sigortalıları ise yüzde 11,01 oranında katkı ödeyecek.

Prim muafiyetiyle birlikte, emekli aylığını alırken çalışmaya devam edenlere bugüne kadar ödedikleri primler nedeniyle sağlanan ek emeklilik artışı da kaldırılacak. Böylece çalışmaya devam edilmesi emekli aylığında ayrıca bir artış yaratmayacak.

ÖVP’den 7.600 avroluk tasarruf örneği

ÖVP Sosyal İşler Sözcüsü August Wöginger, komisyon görüşmelerinde düzenlemenin sağlayacağı avantajı bir örnekle anlattı.

Wöginger’e göre ayda 2.000 avro emekli aylığı alan ve buna ek olarak ayda 2.000 avro çalışan bir kişinin yeni sistemde yıllık vergi yükü yaklaşık 7.600 avro azalacak.

Düzenlemeyle sağlanacak avantajın gerçek tutarı kişinin gelirine ve vergi durumuna göre değişecek. Yıllık 15.000 avroluk tutar doğrudan bir vergi iadesını değil, çalışma gelirinin vergi alınmayacak bölümünün üst sınırını ifade ediyor.

Vergi gelirlerinde yüz milyonlarca avroluk düşüş bekleniyor

Maliye Bakanlığının hesaplamalarına göre “Aktivpension” nedeniyle devletin vergi gelirlerinde 2027 yılında yaklaşık 125 milyon avro azalma bekleniyor.

2028’den itibaren yıllık gelir kaybının yaklaşık 186 milyon avroya çıkacağı öngörülüyor. Vergi gelirlerindeki azalmanın bir bölümü mali paylaşım sistemi nedeniyle eyaletleri ve belediyeleri de etkileyecek.

Sosyal İşler Bakanlığının sorumluluk alanındaki işgücü piyasası önlemleri de dahil edildiğinde, düzenlemeler için dört yıllık dönemde toplam 1,1 milyar avronun üzerinde ek maliyet öngörülüyor.

65 yaş üstü çalışanlar için ek önlemler

Vergi avantajına, yaşlı çalışanların istihdamını artırmaya yönelik çeşitli işgücü piyasası tedbirleri de eşlik edecek.

Bunlar arasında bir İşgücü Piyasası Dönüşüm Fonu kurulması, yaşlı kişiler için işyerlerinin desteklenmesi ve 60-64 yaş grubundaki istihdam oranının düşük olduğu sektörlerde işverenlerin mevcut destek programları konusunda düzenli olarak bilgilendirilmesi bulunuyor.

Sosyal İşler Bakanı Korinna Schumann, demografik değişim nedeniyle ileri yaşlarda çalışmanın yalnızca mümkün hale getirilmesinin değil, aynı zamanda cazip kılınmasının da gerekli olduğunu söyledi. Schumann, yaşlı çalışanların işgücü piyasası açısından önemli olduğunu vurguladı.

FPÖ kararsız, Yeşiller karşı

Yasa paketinin Genel Kurul’daki oylamasında FPÖ’nün nasıl oy kullanacağı henüz netleşmedi. FPÖ milletvekilleri düzenlemenin yönünü genel olarak doğru bulduklarını ancak sistemin fazla karmaşık olduğunu ve bazı noktaların açıklığa kavuşturulması gerektiğini savundu.

Yeşiller ise vergi avantajına karşı çıkıyor. Parti, emekli aylığının yanında 2.000 avro kazanan bir kişinin iki ayrı yarı zamanlı işten toplam 2.000 avro kazanan bir süpermarket çalışanına göre daha avantajlı vergilendirilmesini eşitlik ilkesine aykırı buluyor.

Yeşiller Sosyal İşler Sözcüsü Markus Koza, düzenlemenin Anayasa Mahkemesi önüne taşınabileceğini savundu.

Koalisyon partileri ise düzenlemenin emeklilik yaşından sonra çalışmayı teşvik edeceğini ve özellikle nitelikli işgücü açığının bulunduğu alanlarda istihdama katkı sağlayabileceğini düşünüyor.

Planlanan sistemin etkilerinin 2030 yılında değerlendirilmesi öngörülüyor.