VİYANA (HJ) – Sevkiyatın kesilmesinin arkasında bir mahkeme anlaşmazlığının olduğu düşünülüyor. Rus gazına bağımlılığı azaltmaya yönelik çalışmaların sürdüğü Avusturya’da, yerel enerji piyasası bu gelişmeden etkilenmiş durumda.
230 Milyon Avroluk Tahkim Kararı
Avusturyalı enerji şirketi OMV, Gazprom’a karşı uluslararası bir tahkim davasında önemli bir zafer kazanmıştı. Çarşamba günü açıklanan karar doğrultusunda Gazprom, OMV’ye Almanya’daki eksik gaz teslimatları nedeniyle 230 milyon avro ve faiz ödemekle yükümlü tutuldu. Bunun üzerine OMV, tahkimde hükmedilen meblağı tahsil etmek için Gazprom’a yaptığı ödemeleri askıya alacağını duyurdu. Şirket, sevkiyatın durdurulması ihtimaline karşı hazırlıklı olduğunu daha önce açıklamıştı.
E-Control: Rus Gazına Bağımlılık Sona Erdi
Gazprom’un Avusturya’ya yaptığı sevkiyat, Slovakya sınırındaki Baumgarten gaz dağıtım merkezine yoğunlaşmış durumda. Günlük yaklaşık 178 gigawatt saatlik gaz akışının büyük kısmı OMV tarafından alınarak diğer iş ortaklarına satılıyor ve bu gaz özel sektöre ulaştırılıyor. Ancak E-Control Yönetim Kurulu üyesi Alfons Haber, Avusturya’nın Rusya’ya bağımlılığını sona erdirdiğini belirtti. Haber, dpa’ya yaptığı açıklamada, “Rus gaz sevkiyatı tamamen durdurulsa bile evlerimiz bu kış ya da gelecek kış üşümeyecek” dedi.
Norveç ve LNG Alternatifleri Devrede
OMV CEO’su Alfred Stern, şirketin Gazprom’a bağımlılığı azaltmak için üç yıldır hazırlık yaptığını açıkladı. Alternatif gaz tedariki Norveç, şirketin kendi üretimi ve Almanya ile İtalya üzerinden sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) sevkiyatlarıyla sağlanıyor. Ayrıca, gaz depolama tesislerinde bulunan 95 terawatt saatlik stokun, birkaç aylık iç talebi karşılamaya yeteceği belirtildi.
Gewessler: “Şantaj Yapılamaz Hale Geldik”
Avusturya Çevre Bakanı Leonore Gewessler, Gazprom’un bu adımını Rusya’nın güvenilir bir ortak olmadığının bir kez daha kanıtı olarak değerlendirdi. Gewessler, “Bugünkü gelişmeler, bir dönemin sona erdiğini işaret ediyor. Rusya’dan artık gaz almazsak, şantaj yapılamaz hale geliriz” ifadelerini kullandı.
Ukrayna Üzerinden Sevkiyat Sonlanıyor
Gazprom ve OMV arasındaki tahkim davası bir yana, Ukrayna ve Slovakya üzerinden gerçekleşen Rus gazının transit geçişine ilişkin anlaşmalar da bu yılın sonunda sona eriyor. Bu durum, 1968’den beri süregelen işbirliğinin fiilen sonlanacağı anlamına geliyor. E-Control’den Alfons Haber, bu gelişmenin gaz fiyatlarını kısa vadede yüzde 10 oranında artırabileceğini öngördü. Ancak fiyat artışının, 2022 yılında Ukrayna’daki savaşın patlak vermesiyle yaşanan dramatik artışlarla karşılaştırılamayacağı ifade edildi.
Avusturya’da Gaz Vergisi Tartışması
Gaz sevkiyatının kesilmesi tartışmaları sürerken, Almanya tarafından Avusturya’ya iletilen gaz için uygulanan depolama vergisinin kaldırılması yönündeki planların askıya alınması tepkilere yol açtı. Haber, Enerji Endüstrisi Yasası’ndaki bu değişikliğin önemli olduğunu belirterek, “Bu vergi, Avusturya’daki gaz fiyatının yaklaşık yüzde yedisini oluşturuyor” dedi.
Avusturya, Rusya’dan gelen gaz sevkiyatının kesilmesine karşı önlemler almış görünse de, bu gelişme enerji piyasasında belirsizlik yaratmaya devam ediyor.
