(VİYANA) HJ – Vorarlberg Eyalet Sayıştayı, Hypo Vorarlberg’in Rene Benko’nun kurduğu Signa Grubu ve ilişkili vakıflara verdiği kredilere dair ayrıntılı denetim raporunu yayımladı. Raporda, bankanın özellikle 2022’de yaptığı bir kredi yeniden yapılandırmasının kendi hukuki konumunu zayıflattığı ve kriz belirtilerine karşı geç tepki verdiği vurgulandı.
Sayıştay, Signa’ya verilen teminatların değerlemesinde de ciddi eksiklikler tespit etti. Yarım kalmış inşaat projelerinin olduğundan yüksek değerlerle teminat olarak gösterildiği belirtilirken, bankanın Signa’nın finansal gücüne dair beyanlarını piyasa verileriyle karşılaştırmadan kabul ettiği ifade edildi. Rapor, “Hypo’nun, müşteri beyanlarını daha sık objektif bilgilerle teyit etmesi gerektiği” eleştirisini yöneltiyor.
Kredi yeniden yapılandırması bankaya zarar verdi
Haziran 2022’de yapılan bir kredi yeniden yapılandırmasında bankanın kendi çıkarlarını göz ardı ettiği belirtilen raporda, söz konusu işlemin denetim kurulunun kredi komitesine sunulan belgelerdeki eksik bilgilerle onaylandığı ifade edildi. Hypo yönetim kurulunun ise Eylül 2022’ye kadar denetim kurulunu yatıştırmaya çalıştığı, artan faiz oranlarına rağmen “müşteri grubunun ekonomik durumunun hâlâ istikrarlı” olduğu yönünde beyanlarda bulunduğu aktarıldı. Ancak bu beyanların denetlenmediği ve herhangi bir analizle desteklenmediği de vurgulandı.
Signa’dan gelen bilgiler sorgulanmadı
Aralık 2022’de hazırlanan bir kredi raporunda da, bankanın Signa Grubu’nun sağladığı bilgileri “filtrelemeden” aktardığı belirtildi. Sayıştay, bu durumun üst kurullarda yanlış izlenim yarattığını kaydetti. Banka yönetiminin, Signa iflasına dair medyada çıkan haberlerden sonra kredi limitini düşürmeyi gündeme aldığı, ancak bu sürecin geç kaldığı da eleştirildi. Rapora göre, “kredi riskini zamanında düşürmekte başarısız olundu” ve olası çıkış stratejileri üzerine ciddi bir değerlendirme yapılmadı.
Kurul başkanı kendini akladı
Signa Grubu’nun iflası sonrası Hypo, süreci iç denetime açtı. Dış danışmanların ve hukukçuların hazırladığı değerlendirme raporlarıyla olası denetim zaafları araştırıldı. Ancak Sayıştay, Hypo Denetim Kurulu Başkanı Jodok Simma’nın bu süreci bizzat değerlendirip Temmuz 2024’te, kurul üyelerinin “Business Judgement Rule” çerçevesinde hareket ettiğine karar verdiğini ve böylece kendisini de akladığını kaydetti.
Eyaletin rolü belirsiz
Raporda, Hypo’nun risk stratejisinde ve iç süreçlerinde iyileşmeler sağlandığı ifade edilse de, bankanın en büyük hissedarı olan Vorarlberg Eyaleti’nin kuruma dair hangi çıkarları gözettiğinin belirsiz olduğu vurgulandı. Sayıştay, “Eyalet, bankayı elinde tutup stratejisini mi belirleyecek, yoksa yalnızca bir finansal yatırımcı olarak mı kalacak, buna karar vermelidir” değerlendirmesini yaptı.
Haller’den savunma: “O dönem haklıydık”
Hypo Vorarlberg CEO’su Michel Haller, düzenlediği basın toplantısında Signa’ya verilen kredileri savundu. O dönemde emlak piyasalarının istikrarlı olduğunu ve Signa’nın başarılı bir müşteri profili çizdiğini belirten Haller, “Geri ödenmeyen her kredi için üzülüyorum, ama o dönemin koşullarında bu krediler verilebilirdi” dedi.
Bankanın Signa ile 2010’dan itibaren yürüttüğü iş ilişkilerinin yüz milyonlarca avroluk başarılı projeler içerdiğini söyleyen Haller, bu işlemlerden “iyi kazançlar” sağlandığını vurguladı. Vakıflara verilen kredilerde çoğunlukla iştiraklerin teminat gösterildiğini de hatırlattı.
Banka Yönetim Kurulu Üyesi Stephan Sausgruber ise kredi faaliyetlerinin doğası gereği risk içerdiğini ve Sayıştay’ın da Hypo’nun risk-getiri dengesini başarılı bulduğunu ifade etti. Ayrıca, Signa’dan gelen 250 milyon avrodan fazla kredi talebinin reddedildiğini belirtti.
