VİYANA (HJ) – Hükümetin tasarruf programı çerçevesinde aile yardımlarının enflasyona göre artırılması uygulamasının 2026 ve 2027 yılları için askıya alınması planlanıyor. Uygulama, 2023 yılında yürürlüğe girmişti.
Avusturya Maliye Bakanı Markus Marterbauer (SPÖ) tarafından hazırlanan ve Parlamentoya sunulan yasa tasarıları paketi, çeşitli alanlarda değişiklik öngörüyor. Paket, kumar gelirlerinden emlak vergilerine, soğuk ilerleme (kalte Progression) düzenlemesinden gelir vergisi değişikliklerine kadar birçok maddeyi içeriyor. Hükümetin amacı, yüksek bütçe açığına karşı tasarruf sağlamak.
Maliye Bakanlığı’na göre, Avusturya’nın bütçe açığı bu yıl gayrisafi yurt içi hasılanın yüzde 4,5’i seviyesinde olacak. Bu oran, Avrupa Birliği kurallarınca izin verilen yüzde 3’lük sınırın oldukça üzerinde bulunuyor. Bu nedenle SPÖ, ÖVP ve NEOS’tan oluşan koalisyon, mali konsolidasyon için çeşitli kesintiler ve vergi artışlarını içeren bir dizi önlem üzerinde uzlaştı.
Bu çerçevede, daha önce ÖVP ve Yeşiller tarafından yürürlüğe konulan ve sosyal yardımların otomatik olarak enflasyona göre artırılmasını öngören sistemde değişiklik yapılması gündemde. 2023’ten bu yana yürürlükte olan ve aile yardımlarının her yıl enflasyon oranında artırılmasını sağlayan düzenleme, tasarruf tedbirleri kapsamında sona erebilir.
Parlamentoya sunulan yasa metinlerinde aile yardımlarının endekslenmesine doğrudan atıf yapılmasa da, açıklama notlarında “2026 ve 2027 takvim yılları için bazı aile yardımlarının değerlemesinin (Valorisierung) askıya alınması” önerisine yer verildi. Bu ifadenin özellikle aile yardımı (Familienbeihilfe) için geçerli olduğu belirtiliyor. Ayrıca, çocuklar için ödenen vergi iadesi tutarının da aynı yıllar için artırılmayacağı yasa metnine dahil edildi.
Çocuk başına aylık 67,80 avro olarak ödenen bu tutar, aile yardımı ile birlikte veriliyor. Aile yardımı miktarı ise çocuğun yaşına ve çocuk sayısına göre değişiyor. Üç yaşından büyük tek çocuk için aylık 148 avro, on yaşından sonra ise 171,80 avro ödeniyor. Çok çocuklu aileler için ek ödemeler yapılıyor.
Maliye Bakanlığı, bu değişiklikle ilgili yorum yapmazken, uygulamanın özellikle ÖVP için siyasi bir hassasiyet taşıdığı değerlendiriliyor. ÖVP, kendisini aile dostu bir parti olarak tanımlıyor. Koalisyon görüşmeleri sırasında bu uygulamanın kaldırılmasının 2026’da yaklaşık 150 milyon, 2027’de ise yıllık 300 milyon avro tasarruf sağlayacağı hesaplandı.
Fiskalrat Başkanı Christoph Badelt, sosyal yardımların endekslenmesini uzun süredir eleştiriyor. Badelt’e göre, bu uygulama kamu harcamalarının otomatik olarak artmasına neden olurken, gelirlerde aynı oranda bir artış sağlamıyor.
Yeşiller Partisi’nin bütçe sözcüsü Jakob Schwarz ise SPÖ’nün, ÖVP ve FPÖ’nün geçmişte ortak hükümet planlarında da yer verdiği sosyal kesinti önerilerini şimdi hayata geçirdiğini savundu. Schwarz, “Bu durum, son yıllarda fiyat artışlarından en çok etkilenenler için gerçekten üzücü” ifadelerini kullandı.
Yasa paketinde yer alan diğer önlemler arasında özel vakıflara yapılan bağışların vergisinin 2026’dan itibaren yüzde 2,5’ten yüzde 3,5’e çıkarılması, online piyangolar için lisans ücretlerinin artırılması ve bazı gayrimenkul devirlerinde vergi muafiyetlerinin sınırlandırılması yer alıyor. Bu vergi ve harç artışlarının bu yıl 76 milyon avro, gelecek yıl ise 696 milyon avro gelir sağlaması bekleniyor.
Öte yandan, bazı harcama artırıcı önlemler de pakette yer aldı. Örneğin, işe gidiş mesafesine göre hesaplanan Pendlereuro uygulamasında ödenecek tutar üç katına çıkarılarak kilometre başına iki avrodan altı avroya yükseltildi. Ayrıca, yıllık en fazla 1000 avroya kadar olan çalışan ikramiyesi yeniden vergi muafiyeti kapsamına alındı. Küçük işletmelerin mali beyanlarını kolaylaştıran paçalı hesaplama sınırı da kademeli olarak artırılacak.
