VİYANA (HJ) – İbiza skandalının üzerinden neredeyse altı yıl geçmişken, Avusturya Özgürlük Partisi’ni (FPÖ) yeni bir yolsuzluk dosyası meşgul ediyor. STANDARD ve Spiegel’in ulaştığı bilgilere göre, şu anda Avusturya’nın en güçlü partisi konumundaki FPÖ’ye yönelik harcama skandalı soruşturmasında sona yaklaşıldı. Resmî belgeler bunu doğrularken, davaya dahil bir avukat da adli makamların nisan ayı içinde soruşturma raporunu tamamlamayı planladığını belirtti. Bu rapor, olası bir iddianamenin ve yargı sürecinin ön aşaması olacak.
Der Standard’da yer alan habere göre soruşturma kapsamında, eski FPÖ Genel Başkanı ve Başbakan Yardımcısı Heinz-Christian Strache ile yakın çevresinin, çocuk bakıcısı, tatiller, eski eşin izlenmesi gibi çok sayıda özel harcamayı parti bütçesinden karşıladığı iddia ediliyor. Ancak iddialar yalnızca FPÖ’den ihraç edilen Strache’ye yönelik değil. Parti içinde halen aktif görevde olan isimler de şüpheliler arasında. Bunlardan biri, 27 Nisan’da yapılacak Viyana Eyalet Meclisi seçimlerine FPÖ’nün baş adayı olarak katılacak olan Dominik Nepp. Aynı seçimde, Strache de kendi kurduğu Team HC Strache listesiyle yarışacak. Strache, Nepp ve diğer FPÖ yöneticileri ise suçlamaları reddediyor.
FPÖ’nün finansmanı büyük ölçüde devlet yardımları ve üyelik aidatlarından sağlanıyor. Suçlamalara karşı FPÖ cephesi, 2021’de partinin avukatı tarafından sunulan ve ilk olarak Kronen Zeitung’un haber yaptığı hukukçu Heinz Mayer’in görüşlerine dayanıyor. Mayer’in değerlendirmesinde, partilere geniş bir takdir yetkisi tanındığı, hangi yollarla siyasal irade oluşturulacağının parti organlarının insiyatifinde olduğu ifade ediliyor. Bu bakış açısına göre, FPÖ’deki harcama alışkanlıkları önceki genel başkan Jörg Haider döneminde de oldukça gevşekti.
Gündeme gelen harcama skandalının temeli, 2019’daki İbiza skandalına dayanıyor. Söz konusu video ile ilgili ihbarlar aslında 2015’te güvenlik birimlerine ulaştırılmış, ancak işlem yapılmamıştı. 2019’da kamuoyuna yansıyan skandalın ardından Strache’nin özel yaşamını parti kaynaklarıyla finanse ettiği şüphesiyle soruşturma başlatıldı. Zamanla bu soruşturma genişletildi ve Strache dışında başka parti yöneticileri de benzer suçlamalarla karşı karşıya kaldı. Strache, 2019 sonunda FPÖ’den ihraç edildi.
Soruşturma kapsamında ulaşılan bilgiler arasında, FPÖ Viyana teşkilatının hesap kayıtlarını alışılmadık şekilde erken imha ettiği de yer alıyor. Ancak Strache’ye ilişkin belgeler muhafaza edilmiş. Bu sayede, farklı FPÖ birimlerinin kasalarından hangi harcamalar için ne kadar para çıkışı yapıldığı büyük oranda tespit edilebildi. STANDARD ve Spiegel’in ulaştığı, 20 Eylül 2024 tarihli resmî belgede, 1.065.803 Avro 64 sentlik bir zarar kayda geçirildi.
Belgelere göre, harcamaların kaynağı olarak FPÖ genel merkezi, Viyana teşkilatı, partiye ait parlamento grubu ve Viyana Belediye Meclisi grubu yer alıyor. Harcama kalemleri ise şöyle sıralanıyor:
• Sigara ve şekerlemeler: 3.225,28 Avro
• Tatiller: 90.225,64 Avro
• Temizlik hizmeti: 198.413,36 Avro
• Strache’nin ilk eşinin takibi: 9.564,00 Avro
Bunlara ek olarak ev tadilatı, kira ödemeleri, çocuk bakıcısı maaşı, taksi ücretleri, kuaför ve kıyafet masrafları, cep telefonu ve konuşma ücretleri, eczane faturaları, restoran harcamaları, sigorta, hediye çekleri ve kutlamalar, aile giderleri ile trafik cezaları gibi kalemler de listede yer alıyor.
Strache ve çevresine yönelik suçlamalar, eski güvenlik görevlileri ve çalışanların tanıklıklarına dayanıyor. Bu kişiler arasında yer alan bir eski korumanın, 40’tan fazla sorguda detaylı bilgi verdiği bildiriliyor. Belgelerde adı geçen başka bir eski koruma ise, Strache’nin siyasi bir figür olarak zamanla özel ve kamusal harcamalar arasında ayrım yapma yetisini kaybettiğini ve parti içinde herhangi bir denetim mekanizmasıyla karşılaşmadığını ifade etti.
Strache’nin 14 yıl süren genel başkanlığı döneminde, partideki mali uygulamaların herkesin bildiği bir sır olduğu, parti içinden birçok kişinin daha önce bu konuda STANDARD’a bilgi verdiği de kaydediliyor. O dönemde FPÖ ofislerinde “Başkalarının parasıysa, bize her şey mübah” şeklinde bir deyimin sıkça kullanıldığı belirtiliyor.
Ancak özellikle FPÖ Viyana teşkilatında, Strache dışındaki kişilere ilişkin mali usulsüzlüklerin belgelenmesi güç görünüyor. Çünkü bu belgeler büyük ölçüde imha edildi. İfade veren bir kişinin anlatımına göre, 2019’daki İbiza videosunun yayımlandığı gün veya ertesi gün, Başbakan Yardımcılığı ofisinde düzenlenen bir kriz toplantısında parti muhasebe kayıtlarının yok edilmesine karar verildi.
Strache, soruşturmayla ilgili kamuoyuna açıklama yapmazken, STANDARD’a gönderdiği yazılı açıklamada, “İddia edilen suçları işlemedim” ifadesini kullandı ve “kendisine yöneltilen suçlamaları kabul etmediğini” belirtti. Strache gibi şüpheli konumda olan Dominik Nepp ise gazeteye yanıt vermedi. Her iki isim için de masumiyet karinesi geçerlidir.
